4.2.3 Concessie- en contractmanagement van bus en trein

1. Wij zetten het concessie- en contractmanagement voor de uitvoering van onze openbaar vervoer concessies voort. We blijven met onze vervoerders in gesprek over hun prestaties en bespreken met hen mogelijkheden voor verdere verbeteringen zoals bijvoorbeeld het verkennen van vraagafhankelijk vervoer in de Kop van Overijssel en op welke wijze de capaciteit op de lijn Zwolle-Enschede kan worden uitgebreid zoals door uw Staten opgeroepen in moties.
2. Wij begeleiden de implementatie van de nieuwe concessies voor de treindiensten Zwolle-Emmen en Almelo-Hardenberg (Vechtdallijnen) en het kortlopend contract van de grensoverschrijdende treindiensten NWM (Enschede – Münster, Enschede – Dortmund) en Hengelo - Bielefeld.
3. Wij bereiden de aanbesteding  van de openbaar vervoer concessie Twente voor en betrekken daarbij onder andere de reizigers en chauffeurs en verkennen de mogelijkheden van publieke mobiliteit hierin.
4. Wij begeleiden de wervingsacties van vervoerders voor nieuwe reizigers.
5. Wij ondersteunen de OV-ambassadeurs in hun rol om reizigers te informeren en wegwijs te maken in het openbaar vervoer.
6. Wij vernieuwen met Flevoland en Gelderland de dynamische reisinformatiepanelen (DRIS) bij bushaltes en -stations.

Contractmanagement van bus en trein

In de begroting 2026 van prestatie 4.2.3 staat voor € 129,2 miljoen aan lasten en € 52,4 miljoen aan baten.

Inmiddels is € 120,4 miljoen aan lasten verwerkt. Het is nu nog lastig om goed te voorspellen hoeveel de totale kosten aan het einde van het jaar zullen zijn. Dat komt doordat verschillende factoren hier nog invloed op hebben. Zo spelen het aantal gereden dienstregelingsuren en -kilometers en de definitieve prijsindexen nog een rol.

Voor de baten is € 39,4 miljoen verwerkt. Naar verwachting vallen de totale baten voor prestatie 4.2.3 lager uit dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met een verschuiving van de baat voor de Rijksbijdrage decentraal spoor naar kerntaak ‘Overhead, financiering en dekkingsmiddelen’ (zie hieronder bij specifieke uitkering decentraal spoor).
De overige inkomsten, vooral uit reizigersopbrengsten, kunnen aan het einde van het jaar nog iets afwijken. Naarmate het jaar vordert, wordt dit duidelijker.

Over het verwachte jaarresultaat informeren wij u uitgebreider bij de 2^e monitor.

Specifieke uitkering decentraal spoor

Bij de decentralisatie van een aantal spoordiensten is afgesproken dat de minister van IenW een bijdrage levert ten behoeve van de dekking van het exploitatie- of beheertekort van de betreffende decentrale spoordiensten. Deze rijksbijdrage wordt in 2026 een decentralisatie-uitkering (DU) in plaats van een specifieke uitkering (SPUK). Als gevolg hiervan verplaatsen deze baten administratief van prestatie 4.2.3 (kerntaak 4) naar kerntaak ‘Overhead, financiering en dekkingsmiddelen’ van de begroting 2026. Daarnaast ramen we de verwachtte indexatie op de baten bij van € 0,5 miljoen.

PS Begrotingswijziging
We stellen voor om een baat van € 13,8 miljoen af te ramen onder prestatie 4.2.3 en budgettair neutraal bij te ramen onder kerntaak ‘Overhead, financiering en dekkingsmiddelen’ van de begroting 2026. Onder de kerntaak Overhead, financiering en dekkingsmiddelen ramen we ook de extra baat bij van € 0,5 miljoen voor de indexatie en de bijbehorende lasten.

OV-amendement van Kamerlid Grinwis

De Tweede Kamer heeft ingestemd met het OV-amendement van Kamerlid Grinwis. Dat betekent dat er landelijk de komende twee jaar incidenteel € 224 miljoen per jaar beschikbaar komt voor het openbaar vervoer, waarvan Overijssel naar verwachting zowel in 2026 en 2027 circa € 8,9 miljoen zal ontvangen. Deze middelen zullen wij, voor zover wij daartoe op grond van de verleende concessies verplicht zijn, uitkeren aan onze vervoerders. Nadat duidelijk is hoe en op welk moment wij deze middelen ontvangen met de daarbij behorende voorwaarden zullen wij hierover rapporteren via de P&C-cyclus.

Ontwikkelplan Openbaar Vervoer
Uitbreiding busvervoer Twente-ZHO
In lijn met het ontwikkelplan OV dragen wij voor circa € 8 miljoen bij in de aanschafkosten van ZE-bussen en de benodigde laadinfrastructuur om het busvervoer in de concessie Twente-ZHO uit te breiden. De hiervoor benodigde investeringen dekken wij voor € 2,1 miljoen uit een toegekende specifieke uitkering voor ZE-bussen, het restant van € 5,9 miljoen verwachten wij te kunnen opvangen binnen prestatie 4.2.3 van de begroting 2026, waardoor we de reserve publieke mobiliteit niet hoeven aan te spreken.

GS Begrotingswijziging
Wij hebben besloten om de baten en lasten voor prestatie 4.2.3 m.b.t. de Specifieke Uitkering Zero Emissie Bussen in 2026 budgettair neutraal te verhogen met € 2,1 miljoen. 

Hernieuwbare brandstofeenheden
Via brief met kenmerk D2023-11-004538 bent u geïnformeerd over de omgang met uit openbaar vervoer concessies verkregen hernieuwbare brandstofeenheden (HBE’s). De hieruit in 2025 gerealiseerde baten zijn in 2025 verantwoord binnen prestatie 4.2.3 van de begroting. Bij instemming met het resultaatbestemmingsvoorstel 2025 worden deze baten, als onderdeel van het resultaat van prestatie 4.2.3, toegevoegd aan de reserve publieke mobiliteit. Daarmee worden deze middelen gereserveerd voor bestedingen in het kader van het Ontwikkelplan. Voor 2026 verwachten wij vooralsnog € 1,8 miljoen baten te genereren.

PS Begrotingswijziging
Wij stellen u voor om de baten en lasten voor prestatie 4.2.3 in 2026 budgettair neutraal te verhogen met € 1,8 miljoen.

Extra treinstellen voor de concessie Zwolle-Enschede
Vanuit het ontwikkelplan openbaar vervoer heeft u via statenvoorstel ‘extra treinmaterieel Zwolle-Enschede’ (PS25-001334) ingestemd met het voorstel voor twee extra treinstellen voor de concessie Zwolle-Enschede. Hoewel de totale investering van € 33,1 miljoen ongewijzigd blijft actualiseren wij de begroting op grond van de aan Keolis verleende subsidie, dit betekent samengevat:

• De te verwachten projectkosten nemen met € 0,4 miljoen af;
• De subsidie geldlening stijgt met € 2,1 miljoen, hiermee is het risico op prijsstijging afgedekt;
• De post onvoorzien neemt per saldo met € 1,7 miljoen af.

Bij deze monitor actualiseren we de ramingen voor 2026 op basis van de verleende subsidiebeschikking. Bij de begroting 2027 actualiseren we de meerjarenraming. Voor 2026 betekent dit een verschuiving van projectkosten van 2028 naar 2026 (€ 48.000) en een verhoging van de afdekking in de Algemene Financieringsreserve (AFR) o.b.v. de afdekking van het risico van prijsstijgingen (€ 2,1 miljoen) en tot slot een extra afdekking in de AFR van € 2,5 miljoen voor de subsidie geldlening voor de onderdelen van de treinen. 

PS Begrotingswijziging
1. Wij stellen u voor om het budget voor prestatie 4.2.3 in 2026 en de onttrekking aan Reserve Publieke Mobiliteit te verhogen met € 48.000, en tegelijkertijd het budget voor deze prestatie en de onttrekking aan reserve Publieke Mobiliteit in 2028 met hetzelfde bedrag te verlagen.

2. Wij stellen u voor om een bedrag van € 4,6 miljoen te onttrekken aan Reserve Publieke Mobiliteit en toe te voegen aan de Algemene Financieringsreserve. Deze mutatie wordt verwerkt onder kerntaak 'Overhead, financiering en dekkingsmiddelen'. 

• Statenvoorstel Ontwerp PvE kortlopende concessie Twente - ZHO
• Besluit Ontwerp PvE kortlopende concessie Twente - ZHO
• Statenbrief Publicatie aanbestedingsstukken OV concessie Twente - ZHO
• https://overijssel.stateninformatie.nl/document/15135463/1
• Website ervaarhetov.nl
• Website RRReis.nl
• Brief van GS over voortgang vervanging digitale informatieborden bij bushaltes

• PS begrotingswijziging
• GS begrotingswijziging