Overhead, financiering en dekkingsmiddelen

Toelichting op de financiële stand van zaken bedrijfsvoeringsbudgetten
In deze paragraaf geven wij per bedrijfsvoeringsonderdeel een toelichting op de verwachte bestedingen ten opzichte van de begrote budgetten. Daarbij gaan wij in op de belangrijkste aandachtspunten en afwijkingen van de begroting. 

Facilitaire dienstverlening
Hoewel de prijsstijgingen afvlakken, blijft het hogere prijsniveau leiden tot structurele druk op de facilitaire budgetten. De kosten voor bouwkundig onderhoud, installaties, terreinonderhoud, schoonmaak, belastingen en netwerkkosten voor energie nemen sterker toe dan op basis van de gehanteerde indexatiemaatstaf (2,1%) wordt gecompenseerd. Daarnaast blijft de veiligheid in en rondom het provinciehuis een belangrijk aandachtspunt, wat aanleiding geeft om de beveiligingsmaatregelen verder op te schalen. Daartegenover staat dat de onderhandelingen met Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf over huur- en servicekosten voor onze rayonkantoren positief verlopen, dat met de inzet van eigen huismeesters klein onderhoud in eigen beheer kan worden uitgevoerd en dat de opbrengsten uit ons bedrijfsrestaurant hoger uitvallen dan begroot.  In 2026 leiden de som van incidentele nadelen en voordelen tot een verwacht positief resultaat op de facilitaire budgetten van circa € 0,2 miljoen.  

Momenteel wordt onderzoek gedaan naar alternatieven voor onze rayonkantoren van waaruit strooizout wordt opgeslagen en strooiroutes worden gereden. Dit naar aanleiding van stijgende kosten, uw vragen hierover en nieuwbouwplannen van het Rijk, waarbij het Rijk haar vastgoed mogelijk niet meer mag verhuren. Hierover wordt u via onze P&C-cyclus nader geïnformeerd.

Wij hebben oog voor de structurele houdbaarheid van onze facilitaire lasten en zijn scherp op mogelijke kostenbesparingen.  Eind 2026 actualiseren wij ons Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP), hetgeen mogelijk budgettaire impact heeft.  Met name het onderhoud van Kasteel Nijenhuis vraagt de komende jaren aandacht. Wij streven er naar de stijgende kosten op te vangen binnen de bestaande investerings- en exploitatiebudgetten.

Eerder hebben wij gemeld dat de verbouwing van ons provinciehuis eind 2026 zou worden afgerond. Door een aantal inrichtingskeuzes op de eerste verdieping kent het project een uitloop tot het eerste kwartaal van 2027. Wij passen daar onze investeringsbegroting bij de jaarrekening 2026 op aan. De aanpassingen leiden niet tot significant hogere kosten. De verbouwing kan binnen de daarvoor beschikbare budgetten worden afgerond, waarbij extra aandacht wordt besteed aan maatregelen om de toegankelijkheid van ons provinciehuis te verbeteren. Over de inzet van mogelijk resterende middelen wordt u nader geïnformeerd. Wij betrekken hierbij de uitkomsten uit het geactualiseerde MJOP.

Informatisering & Digitalisering
In april 2026 heeft u het 'Programma Borging Informatievoorziening 2026-2028' vastgesteld.  Met deze investeringsimpuls van € 11 miljoen, werken wij aan het verstevigen en versterken van onze informatievoorziening. Conform het Statenvoorstel is bij Monitor 2026-1, € 3,5 miljoen geraamd voor uitvoering van onze activiteiten in 2026. Wij verwachten in 2026 voor een significant deel de € 3,5 miljoen niet te besteden. Wij informeren u in een informatiesessie in november over de voortgang van het programma en de financiële stand van zaken.  In de jaarrekening 2026 zullen wij de budgettaire gevolgen ter besluitvorming aan u voorleggen.

Momenteel werken wij aan het opschonen, digitaliseren en borgen van ons archief, conform de wettelijke vereisten die in de Archiefwet zijn vastgelegd. Hoewel we hier continu aan werken, zien wij dat het tempo achterloopt en dat versnelling noodzakelijk is. Wij werken op dit moment een actieplan uit om de noodzakelijke versnelling  te bewerkstelligen op onze archiveringstaken, om daarmee te voldoen aan vereisten die de Archiefwet aan ons stelt. Het actieplan is gericht op deze vereisten van de Archiefwet en is geen onderdeel van het programma borging Informatievoorziening. Dit actieplan zal naar verwachting in 2027 in werking treden. Over eventuele financiële gevolgen informeren wij u via de P&C-cyclus.
Naast onze maatregelen die nodig zijn om ons archief op orde te krijgen, zullen in de komende jaren archiefstukken verhuizen naar Collectie Overijssel. Aan deze verhuizing zijn kosten verbonden, temeer omdat dit specialistische kennis en behandeling van archiefstukken vraagt (bijvoorbeeld ter voorkoming van zilvervisjes die het archief aantasten).  Wij brengen samen met Collectie Overijssel de verhuiskosten in kaart en zullen u hier nader over informeren.

Shared Service Center ONS (SSC ONS) presenteerde bij de jaarstukken 2025 een positief resultaat (onderbesteding). Hierover bent u middels een Statenbrief in juli geïnformeerd. Voor Overijssel betekende dit een budgettair voordeel van € 539.650, welke bijdraagt aan het jaarrekeningresultaat van bedrijfsvoering in 2026. 

Human Resources  (HR)
In 2026 is onze arbodienstverlening opnieuw aanbesteed. Daarbij is gekozen voor uitbreiding van de arbo-dienstverlening om duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers te bevorderen en verzuim terug te dringen. Daarnaast stijgen de kosten voor woon-werkverkeer door hogere vervoerstarieven en een toegenomen vaste formatie.  Ook de kosten voor onze HR verzekeringen zijn door CAO-effecten  en formatiegroei toegenomen. Wij vangen de gestegen HR-kosten binnen de bedrijfsvoeringsbegroting op door inzet van het budget 'Bedrijfsvoering beweegt mee'.

Financiële uitvoeringsbudgetten
Door strengere wet- en regelgeving zijn de mogelijkheden om ons eigen vermogen te laten renderen door middel van obligaties beperkt. Bovendien verstrekken wij leningen in eigen beheer en zijn wij voor het overige deel gebonden aan schatkistbankieren.  Hierdoor konden de diensten voor extern vermogensbeheer nogmaals worden afgeschaald.  Dit leidt in 2026 tot een budgettair voordeel van circa € 100.000. Door wet- en regelgeving mogen wij ons vermogensbeheer niet volledig zelfstandig uitvoeren. In 2027 dienen wij door aanbestedingsregels de (uitgeklede) vermogensbeheerdiensten aan te besteden.  Wij verwachten een structurele kostenbesparing, maar wachten de uitkomsten van de aanbesteding af voordat budget vrijvalt of wordt gealloceerd naar andere bedrijfsvoeringsonderdelen. Wij informeren u hierover via de P&C-cyclus.

Juridische uitvoeringsbudgetten
De juridische uitvoeringsbudgetten beperken zich tot inzet van de huisadvocaat, verzekeringen en abonnementen voor juridische data. Onze juridische dienstverlening vanuit bedrijfsvoering, richt zich met name op politiek-bestuurlijke dossiers zoals wind, stikstof en de WOO. In deze dossiers wordt veel van onze capaciteit, kennis en kunde gevraagd. Wij onderzoeken hoeveel capaciteit nodig is om juridische kwaliteitszorg te kunnen blijven leveren. De voortgang op de inhoudelijke dossiers wordt toegelicht bij de inhoudelijke prestaties in deze Monitor, zoals prestatie 7.3.2 Wet Open Overheid en 7.3.4 Bezwaar en beroep.

Bedrijfsvoering beweegt mee
De omvang van de organisatie groeit en krimpt in de loop der jaren. Dit heeft gevolgen voor de kosten van de bedrijfsvoering, zoals licenties, laptops, inventaris, woon-werkverkeer en verzekeringen. Om deze fluctuaties budgettair op te vangen, heeft u bij de meest recente perspectiefnota’s middelen beschikbaar gesteld van circa € 24.500 per fte. In de begroting 2026 betreft dit € 0,9 miljoen structureel en € 0,2 miljoen incidenteel. In 2026 alloceren wij ter dekking van stijgende kosten € 0,45 miljoen aan de HR-budgetten. Voor de overige bedrijfsvoeringsonderdelen is daar, om de hierboven toegelichte redenen, nog geen noodzaak toe.  Hierdoor resteert er na verwachting een resultaat van circa € 0,65 miljoen op deze budgetten. Wij verwachten het budget vanaf 2027 breder in te (moeten) zetten, zodat voor de hierboven toegelichte ontwikkelingen voldoende dekking beschikbaar is.

Wij ontvangen vanuit het Rijk op verschillende beleidsvelden specifieke uitkeringen (SPUKS). Een aantal SPUK-regelingen biedt de mogelijkheid om overheadkosten door te belasten op de SPUK. Waar mogelijk maken wij hier gebruik van. Dit leidt voor bedrijfsvoering in 2026 tot een incidentele baat van € 0,25 miljoen.  Deze baat is niet begroot en leidt tot een positief resultaat.

*In de begroting is € 3,5 miljoen opgenomen vanuit de Uitvoeringsreserve Kwaliteit van Overijssel (UKvO) voor uitvoering van het Programma Borging Informatievoorziening 2026-2028. U wordt tijdens de PS-infosessie van 18 november geïnformeerd over de voortgang van het programma. Wij verwachten middelen door te schuiven naar volgende jaarschijven. In het jaarrekeningresultaat is tevens het positieve jaarrekeningresultaat  2025 van SSC ONS opgenomen (€ 0,5 miljoen).

Overige overheadbudgetten, niet zijnde bedrijfsvoering

Toekomstvaste GIS
Bij het project GIS naar de Cloud verwachten wij een onderbesteding van € 0,3 miljoen. Het Proof of Concept (POC) van gemeente Zwolle is niet geslaagd, waardoor de provincie nu zelf een POC dient op te zetten. Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen om een IT structuur op te bouwen.

Directiebudgetten
Er is sprake van een verwachte onderbesteding van €0,4 miljoen. Het uitvoeringsbudget is bedoeld als frictiebudget om incidentele kosten op te vangen. Er is minder beroep gedaan op dit budget dan verwacht. Het frictiebudget dekt incidentele organisatiekosten. Ook hier is minder beroep op gedaan dan verwacht. Daarnaast zijn de salariskosten lager uitgevallen, door onder andere de openstaande vacatures voor de nieuwe hoofd eenheden. Dit leidt tot een onderbesteding van €0,9 miljoen.

Audits:
De lasten voor audits zijn €0,1 miljoen lager dan begroot, omdat wij zelf 217a onderzoeken hebben uitgevoerd. Er is geen externe expertise ingehuurd, waardoor de lasten lager zijn uitgevallen.

Begrotingswijziging
De Archiefwet en Historisch Centrum Overijssel vallen onder interbestuurlijk toezicht.  Wij stellen u daarom voor om voor prestatie 10.0 de lasten vanaf de begroting 2026 structureel met € 0,9 miljoen te verlagen. Gelijktijdig stellen wij u voor om voor prestatie 7.1.2 de lasten met hetzelfde bedrag te verhogen. 

Rentebaten gemeenteleningen
In de afgelopen maanden hebben we een aantal leningen aan gemeenten verstrekt. De bijbehorende rentebaten 2026 ramen we via deze Monitor 2026-II. De rentebaten voor 2027 en verder zijn opgenomen in de Begroting 2027. Voor 2026 gaat het om rentebaten  van € 380.056.
Wij stellen u  voor om een bedrag van afgerond € 0,4 miljoen aan rentebaten bij te ramen  voor de jaarschijf 2026 op kerntaak Overhead, financiering en algemene middelen. Deze rentebaten komen ten gunste van de Algemene Reserve.

Rentebaten rekening courant Schatkist 
De ECB heeft in juni 2026 besloten de rente te verhogen. Als gevolg hiervan neemt ook de rente op de Schatkistrekening toe.  Voor 2026 verwachten we dat de rentebaten op het saldo van de Schatkist € 2,5 miljoen hoger zullen zijn dan begroot. Voor 2027 schatten wij in dat de rentebaten € 5,0 miljoen hoger zullen liggen dan begroot.
Wij stellen u voor om de rentebaten 2026 op de rekeningcourant schatkist te verhogen met € 2,5 miljoen en voor 2027 met €5,0 miljoen. Deze rentebaten komen ten gunste van de Algemene Reserve. 

Rentebaten deposito Schatkist
Wij hebben eind mei 2026 een 1-jaars deposito afgesloten binnen de Schatkistomgeving van het Rijk. Dit levert rentebaten op van € 2,5 miljoen (€ 1,5 miljoen in 2026 en € 1,0 miljoen in 2027). 
Wij stellen u voor om de rentebate van € 2,5 miljoen van de schatkistdeposito op te nemen in de begroting (jaarschijf 2026 € 1,5 miljoen, jaarschijf 2027 € 1,0 miljoen). Deze rentebaten komen ten gunste van de Algemene Reserve.

Rentebaten lening Wadinko
Met ingang van 1 januari 2026 hebben wij een leningfaciliteit verstrekt aan onze verbonden partij Wadinko van in totaal € 10 mln. Inmiddels heeft Wadinko een eerste tranche van € 2,5 miljoen opgenomen. Ook is Wadinko van plan om in het 3^e kwartaal 2026 € 1,5 miljoen te trekken. In totaal dus € 4 miljoen. Dit levert een jaarlijkse rentebaat op van € 120.000. Voor beginjaar 2026 betreft het € 75.534.

We stellen u voor om voor 2026 een bedrag van € 75.534 aan rentebaten lening Wadinko op te nemen op kerntaak Overhead, financiering en dekkingsmiddelen. En voor de jaren 2027 t/m 2031 jaarlijks € 120.000.

Agiostorting Innovatiefonds Overijssel (IFO)
Zoals inhoudelijk toegelicht bij prestatie 5.1.5 willen we de voorgestelde agiostorting IFO van € 7,5 miljoen uit de Perspectiefnota 2027 gaan effectueren. 
We stellen u voor om de gereserveerde € 7,5 miljoen uit de Algemene Reserve Kwaliteit van Overijssel over te hevelen naar de Algemene Financieringsreserve.

Mutaties afschrijvingen

Middels deze monitor (2026-II) worden een aantal mutaties op de Investeringskredieten voorgesteld, zie de toelichting onder prestatie 473. De bijbehorende afschrijvingslasten (met dekking via de Reserve dekking kapitaallasten activa) worden tevens middels deze monitor opgeraamd. We stellen u voor de afschrijvingslasten vanaf jaarschijf 2029 structureel te verhogen met € 0,2 miljoen onder gelijktijdige verhoging van de onttrekking uit de Reserve Kapitaallasten Activa.

Bij monitor 2026-I zijn mutaties op afschrijvingen verwerkt als gevolg van de periodieke actualisatie van de kapitaallasten. Hierbij is een bedrag van € 0,5 miljoen aan afschrijvingslasten budgettair neutraal (met dekking via de Reserve dekking kapitaallasten activa) verschoven van 2028 naar 2026. Na het verwerken van monitor 2026-I is gebleken dat dit niet had gemoeten. We hebben bij het opstellen van de Begroting 2027 de lasten van jaarschijf 2028 gecorrigeerd. Middels deze monitor (2026-II) worden de afschrijvingslasten voor jaarschijf 2026 gecorrigeerd. We stellen u voor de afschrijvingslasten van jaarschijf 2026 te verlagen met € 0,5 miljoen onder gelijktijdige verlaging van de onttrekking uit de Reserve Kapitaallasten Activa.

Overhevelingen tussen reserves

Overheveling U-KVO 6.2.1/6.2.2 ten behoeve van vernieuwing van het aanbod

Wij stellen u voor om binnen de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel een bedrag van € 260.000 over te hevelen van prestatie 6.2.1 naar 6.2.2. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 6.2.1.  

Overheveling A-KVO/U-KVO en vrijval Voorziening groot onderhoud ten behoeve van RDKA N766 Afkoop Deventer

Wij stellen u voor om de benodigde middelen voor het investeringskrediet voor de N766 ad € 7,3 miljoen te storten in de Reserve dekking kapitaallasten activa en deze middelen gelijktijdig te onttrekken uit de Algemene reserve Kwaliteit van Overijssel (€ 2,8 miljoen), de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel 4.7.2 (€ 1,3 miljoen) en de voorziening groot onderhoud ad € 3,2 miljoen. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 4.6.9 en 4.7.2.  

Overheveling U-KVO ten behoeve van vervanging bruggen N346 
Wij stellen u voor om de benodigde dekkingsmiddelen ad € 1,0 miljoen over te hevelen vanuit de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel prestatie 1.4.1 naar de Reserve dekking kapitaallasten activa. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie  4.7.3.  

Overheveling U-KVO ten behoeve van regionale co-financiering Clean Energy Hubs
Wij stellen u voor om binnen de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel € 0,2 miljoen over te hevelen van prestatie 2.3.1 naar prestatie 4.4.1. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 2.3.1.

Overheveling U-KVO ten behoeve van Natuurinclusief, Circulair en Klimaatadaptatie (NCK)
Wij stellen u voor om binnen de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel € 0,3 miljoen over te hevelen van prestatie 1.4.1 naar prestatie 3.1.6. Daarnaast stellen wij u voor € 0,6 miljoen over te hevelen vanuit de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel prestatie 1.4.1 naar de Uitvoeringsreserve Natuurnetwerk Nederland ten behoeve van prestatie 3.5.1. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 1.4.1.

Overheveling U-KVO i.v.m. verstrekte subsidies
In verband met verstrekte subsidies onder prestatie 1.3.3 stellen wij u voor om € 8 miljoen over te hevelen van de Reserve uitvoering Kwaliteit van Overijssel prestatie 1.3.3 naar de Reserve Verstrekte Subsidies. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 1.3.3. 

Overheveling Reserve Waterwegen ten behoeve van RDKA rehabilitatie kunstwerken
Wij stellen u voor om een bedrag van € 1.7 miljoen te onttrekken aan de Reserve Waterwegen en toe te voegen aan de reserve Dekking kapitaallasten activa (RDKA) voor de jaarschijf 2027 van de begroting. Voor een inhoudelijke toelichting wordt u verwezen naar prestatie 4.7.3 en 4.7.6.  

Mutaties met betrekking tot personeel
CAO 2026-2028
Bij de P-nota is een meerjarige reservering (structureel en incidenteel) opgenomen op basis van een schatting van de CAO-ontwikkelingen 2026 en verder.  Na verwerking van de P-nota 2027 bedroeg de voorlopige reservering voor het cao-effect 2026 € 2,6 miljoen structureel en € 0,5 miljoen incidenteel.  In juni 2026 is een akkoord bereikt voor een nieuwe CAO Provinciale Sector met een looptijd van 1 juli 2026 tot en met 30 juni 2028. Als gevolg van deze CAO stijgen de salarissen. Deze stijging is echter trapsgewijs in de tijd, waardoor een deel van de CAO-buffer onbenut blijft. Het werkelijke effect van de cao voor 2026 bedraagt € 1 miljoen structureel en € 0,1 miljoen incidenteel. Dit zal een onderuitputting à € 2,0 miljoen op de CAO-buffer opleveren in 2026. Naarmate de salarissen in de latere jaren toenemen, wordt de reservering verder aangewend. Deze meerjarige aanwending van de reservering is verwerkt in de Begroting 2027. Wij stellen u voor om het cao-effect 2026 ad € 1 miljoen structureel en € 0,1 miljoen incidenteel te verwerken in 2026 en ter dekking hiervoor de CAO-reservering in te zetten. 

Verwerking personele mutaties zomer- en najaarsronde
Op 3 momenten in het jaar (in het voorjaar, zomer en in het najaar) wordt de personeelsbegroting geactualiseerd. Hiertoe worden alle gewenste mutaties van de formatie geïnventariseerd en budgettair verwerkt. In de situaties waarin de dekking voor deze mutaties afkomstig is uit bestaande programmabudgetten vindt bij de Monitor besluitvorming plaats over de overheveling hiervan. Bij deze monitor verwerken wij de effecten van de zomer- en de najaarsronde personeel.  We hebben naar aanleiding van de zomerronde besloten om het incidentele personeelsbudget voor 2026 bij te ramen met € 2,1 miljoen.  Het incidentele programmabudget is met hetzelfde bedrag afgeraamd. We hebben naar aanleiding van de najaarsronde besloten om de structurele personeelsbudgetten bij te ramen met € 0,2 miljoen voor 2026 en € 0,4 miljoen voor 2027 en verder. Tevens hebben we besloten om de incidentele personeelsbudgetten bij te ramen met € 0,5 miljoen voor 2026, € 1,5 miljoen voor 2027, € 1,3 miljoen voor 2028 en € 0,8 miljoen voor 2029 en 2030. De structurele en incidentele programmabudgetten zijn met hetzelfde bedrag afgeraamd. Voor de uitwerking per kerntaak wordt verwezen naar de bijlage met budgettaire gevolgen.

Motorrijtuigenbelasting
Jaarlijks actualiseren we bij de tweede monitor de ramingen van de inkomsten uit de opcenten Motorrijtuigenbelasting (MRB). Hierbij baseren we ons op de ramingen zoals afgegeven door de Belastingdienst en de daadwerkelijke afdrachten tot op heden (augustus 2026). We verhogen de raming voor 2026 en verder met € 3,0 miljoen. Daarmee komen de verwachte inkomsten uit op € 144,7 miljoen in 2026.
De inkomsten zijn vanaf 2026 gestegen doordat door nieuwe wetgeving van de Rijksoverheid de korting op MRB voor zuinige auto’s en voor campers daalt. Tegelijkertijd zijn er onzekerheden in de ramingen van de Belastingdienst. Over 2025 vielen de inkomsten in de laatste maanden van het jaar lager uit dan verwacht. Ook constateren we grotere seizoenseffecten. Met deze effecten houdt de Belastingdienst in de ramingen die zij afgeeft geen rekening. Gezien de onzekerheden beoordelen we de raming begin volgend jaar opnieuw.

Mutaties uit mei- en septembercirculaire provinciefonds

SAMENVATTEND
Bij de begroting 2027 is de meicirculaire toegelicht en het meerjarig effect van de meicirculaire verwerkt. In deze monitor verwerken we het effect van de meicirculaire voor het jaar 2026 en de (meerjarige) mutaties uit de septembercirculaire. Onderstaande effecten worden verwerkt:
•    Effecten 2026 meicirculaire op Algemene uitkering. Het budgettaire effect is in 2026 incidenteel+/+ € 2,8 miljoen.
•    Effecten septembercirculaire op Algemene uitkering. Het budgettaire effect  in  2026  is +/+ € 13,8 miljoen, in 2027 € 2,5 miljoen en vanaf 2028 € 5,5 miljoen.
•    Effecten meicirculaire op decentralisatie-uitkeringen. De decentralisatie-uitkering Uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus (€ 9.653) en de decentralisatie-uitkering ANLb uitvoeringskosten RVO (€ 346.500) zijn niet benodigd en hebben dus een positief effect op het budgettair perspectief. Ook is er met de afrekening over 2025 nog een bedrag binnengekomen voor decentralisatie-uitkering Wet Versterking Volkshuisvesting (€ 659.129), dit bedrag is ook niet benodigd in 2026. In totaal valt er dus € 1.015.282 vrij naar de algemene middelen.
•    Effecten septembercirculaire op decentralisatie-uitkeringen. Vanaf 2026 ontvangen provincies structureel middelen voor de extra werkzaamheden die voortkomen uit het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting. Voor Overijssel gaat het structureel om € 1,2 miljoen, onder andere voor de coördinerende rol bij de woningbouwopgave en het interbestuurlijk toezicht. Deze bedragen worden vanaf 2027 structureel geraamd. Het bedrag voor 2026 kan vrijvallen ten gunste van de algemene middelen.

ALGEMENE UITKERING

Meicirculaire (met resultaateffect)
In totaal valt de algemene uitkering in 2026 circa € 3,3 miljoen hoger uit. Dit komt door aanpassing van de maatstaven, de aanpassing van het accres, weeffout Jeugdzorg en afrekening plafond BCF.
- De stijging van het accres komt vooral door de gestegen inflatie. Dit effect is structureel en leidt dus ook tot een plus vanaf 2027, deze is reeds verwerkt bij de Begroting 2027.
- Het verschil tussen het plafond in het BCF en de uitgaven ten laste van het BCF in 2025 wordt verwerkt in 2026. De ruimte onder het plafond voor 2025 voor de provincies blijkt te zijn toegenomen met circa € 15 miljoen. Dit overschot wordt toegevoegd aan het provinciefonds. Dit leidt voor Overijssel tot een stijging van de algemene uitkering.

Ook wordt de afrekening van 2025 verwerkt in 2026. Voor de algemene uitkering is dit een daling van € 0,5 miljoen. 

Samenvattend voorstel
De bovenstaande posten uit de meicirculaire (accres 2025, afrekening BCF, afrekening 2025 en overig leiden samenvattend tot onderstaand voorstel:
Wij stellen u voor de baten uit het provinciefonds in 2026 te verhogen met € 2,8 miljoen ten gunste van de algemene middelen. 

Septembercirculaire (met resultaateffect)

Accres/ Ontwikkeling provinciefonds 2026
In totaal valt de algemene uitkering in 2026 circa € 13,8 miljoen hoger uit. Dit komt bijna in het geheel door de afrekening ruimte onder plafond BCF. Voor 2026 is het accres ongewijzigd.

Accres/ Ontwikkeling provinciefonds 2027 en verder
In de septembercirculaire is een nieuwe accresraming opgenomen voor het jaar 2027 en verder. Ook zijn de effecten van het nieuwe herverdeelmodel verwerkt in de septembercirculaire.

Zoals ook in de Begroting 2027 geschetst, is er nog een aantal ontwikkelingen die onze inkomsten uit het provinciefonds onzeker maken. Afgelopen zomer hebben we gezien dat op de maatstaven van het nieuwe verdeelmodel meer beweging is dan we de afgelopen jaren gewend zijn geweest. Daarnaast zullen de clusters OV en natuur nog worden herijkt en per 1-1-29 opnieuw een herverdeling kunnen opleveren.
Bij de begroting hebben we het herverdeeleffect van het nieuwe verdeelmodel ten laste gebracht van de stelpost. Met het oog op de onzekerheden houden we een deel van de stelpost in stand. Daarbij gaan we uit van een onzekerheid van 1% in 2027 (circa € 2,8 miljoen), oplopend naar 2% vanaf 2028 (circa € 5,6 miljoen). Deze stelpost houden we in stand tot de herijking van de clusters OV en natuur per 1-1-2029. Tot die periode kan ook meer ervaring worden opgedaan met het nieuwe verdeelmodel en meer inzicht komen in de volatiliteit.
Na verwerking van het herverdeeleffect en rekening houdend met bovenstaande onzekerheidsmarge, valt per saldo vanaf 2028 € 5,5 miljoen vrij vanuit de stelpost (en € 2,5 miljoen in 2027). Die vrijval is mede te verklaren door een hoger accres en doordat de herverdeling beter uitpakt dan vooraf ingeschat.

Accres vanaf 2028
Het ministerie geeft ook een raming van de accresontwikkeling in 2028 en verder. Conform de bestaande uitgangspunten nemen wij, voorzichtigheidshalve, alleen de accres effecten van het voorliggende begrotingsjaar mee. Het accres voor 2028 en verder is niet verwerkt in ons budgettair perspectief. Daar staat tegenover dat we de budgetten ook niet meerjarig indexeren, maar ook alleen voor het aankomende begrotingsjaar.

Samenvattend voorstel
De bovenstaande posten uit de septembercirculaire leiden samenvattend tot onderstaand voorstel:
Wij stellen u voor de baten uit het provinciefonds in 2026 te verhogen met € 13,8 miljoen, 2027 met € 2,5 miljoen en vanaf 2028 met € 5,5 miljoen ten gunste van de algemene middelen. 

DECENTRALISATIE-UITKERINGEN
In de meicirculaire en de septembercirculaire zijn decentralisatie-uitkeringen aangekondigd voor uiteenlopende onderwerpen. De effecten van de meicirculaire vanaf jaarschijf 2027 zijn meegenomen bij het opstellen van de begroting 2027. Bij deze monitor (2026-II) stellen u voor de baten uit het Provinciefonds te verhogen met onderstaande bedragen:

• Meicirculaire: 2026: 10,6 miljoen; 
• Septembercirculaire: 2026: 13,5 miljoen, 2027: 3,7 miljoen, 2028: 3,7 miljoen, 2029: 2,3 miljoen, 2030: 1,3 miljoen en 2031: 0,4 miljoen.

Hieronder wordt per decentralisatie-uitkering een toelichting gegeven op de te ramen uitgaven. Een aantal decentralisatie uitkeringen voor 2026 zal in latere jaren geraamd worden om onderuitputting voor dit jaar te voorkomen. Gezien de timing gaan deze middelen namelijk niet meer besteed worden in 2026.

Meicirculaire (zonder resultaat effect)

Stimuleringsprogramma Energiehubs 

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 790.000 voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 2.3.1. Onder prestatie 2.3.1 wordt u voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de jaarschijf 2028 van prestatie 2.3.1.

Natuurbrandpreventie en mitigatie 2025-2029

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 160.000 voor 2026, € 275.000 voor 2027, € 275.000 voor 2028 en € 275.000 voor 2029. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.4. Onder prestatie 3.1.4.  wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 160.000 toe te voegen aan de jaarschijf 2026. De bedragen voor 2027, 2028 en 2029 zijn via de Begroting 2027 toegevoegd aan de Reserve Uitvoering Kwaliteit van Overijssel. 

Agrarisch natuur- en landschapsbeheer

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 4,1 miljoen in 2026, € 4,1 miljoen in 2027 en € 4,1 miljoen in 2028. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.5. Wij stellen u voor om de ontvangen decentralisatie-uitkering ad € 4,1 miljoen toe te voegen aan de Reserve Agrarisch natuurbeheer en te koppelen aan prestatie 3.1.5. De bijdrage voor 2027 en 2028 zijn verwerkt in de begroting 2027 en toegevoegd aan de Reserve Agrarisch Natuurbeheer.

ANB investeringsmiddelen

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 4 miljoen in 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.5. Wij stellen u voor om de ontvangen decentralisatie-uitkering ad € 4 miljoen toe te voegen aan de Reserve Agrarisch natuurbeheer en te koppelen aan prestatie 3.1.5.

Bestrijding invasieve exoten

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,3 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.3.5. Onder prestatie 3.3.5. wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 0,3 miljoen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Mkb-Innovatieregeling Topsectoren (MIT)
Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,8 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 5.1.3. Onder prestatie 5.1.3. wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 0,8 miljoen toe te voegen aan de jaarschijf 2026.

Erfgoed en Overheid 
Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 50.000 voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 6.1.1. Onder prestatie 6.1.1. wordt u voorgesteld om € 34.000 toe te voegen aan prestatie 6.1.1 van de begroting 2026, en € 16.000 aan de begroting 2027.

Meicirculaire (met resultaat effect)

ANLb-uitvoeringskosten RVO

Het budget dat via de meicirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,3 miljoen in 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.5. Dit bedrag kan vrijvallen naar Algemene Reserve, omdat wij voor de gestegen uitvoeringskosten RvO via de P-nota 2027 extra budget beschikbaar hebben gesteld. Wij stellen u voor € 0,3 miljoen toe te voegen aan de Algemene Reserve.

Uitvoeringskosten Lbv en Lbv-plus
Sinds 3 juli 2023 zijn de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) en de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) opengesteld, waarmee veehouders hun bedrijfslocaties tegen subsidie kunnen beëindigen. In deze circulaire ontvangt Overijssel € 2.000 en € 8.000. Deze bedragen zijn niet benodigd en kunnen vrijvallen. De kosten zijn al gerealiseerd via het salarisbudget. . Wij stellen u voor € 10.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve.

Wet Versterking Volkshuisvesting

In de meicirculaire wordt een afrekening over 2025 verwerkt. Het betreft een decentralisatie-uitkering 2025 van € 0,6 miljoen voor het onderwerp Wet Versterken regie volkshuisvesting. Dit bedrag kan vrijvallen. Wij stellen u voor € 0,6 miljoen toe te voegen aan de Algemene Reserve. 

Septembercirculaire (zonder resultaateffect)

RES Zwolle en Hengelo

Het voor dit onderwerp beschikbare structurele budget ad € 0,9 miljoen is middels de septembercirculaire afgeraamd naar 0. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 2.3.1. Onder prestatie 2.3.1  wordt u voorgesteld om deze middelen structureel af te ramen voor 2026 en de daarop volgende jaren.

Aanpak netcongestie.
Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is in 2027: € 0,7 miljoen; in 2028 € 0,7 miljoen; in 2029 € 0,7 miljoen en in 2030 € 0,7 miljoen. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 2.3.1. Onder prestatie 2.3.1 wordt u voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de jaarschijven 2027, 2028, 2029 en 2030.

Bestrijding invasieve exoten

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,8 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.3.5. Onder prestatie 3.3.5.  wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 0,8 miljoen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Natuurbrandpreventie en mitigatie 2025-2029

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel aanvullend beschikbaar is gesteld is € 0,6 miljoen voor 2026, € 0,8 miljoen voor 2027 en € 0,8 miljoen voor 2028 en 2029. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.4. Onder prestatie 3.1.4.  wordt u voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de jaarschijven 2026, 2027, 2028 en 2029.

SNL - stijging standaardkostprijzen 2026

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 1,6 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.4. Onder prestatie 3.1.4. wordt u voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Agrarisch natuur- en landschapsbeheer

Voor Agrarisch natuur- en landschapsbeheer zijn onderstaande budgetten via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar gesteld:

• ANLb compensatie Eco-regeling: € 4,3 miljoen voor 2026
• ANB uitvoeringscapaciteit: € 0,2 miljoen voor de jaren 2026 en 2027 (totaal € 0,4 miljoen)
• ANB grondfaciliteit: € 0,9 miljoen voor 2026
• Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb): € 1,6 miljoen voor 2027 en 2028 (totaal € 3,1 miljoen).

Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.5. Wij stellen u voor om de ontvangen decentralisatie-uitkeringen, ad € 4,3 miljoen, € 0,4 miljoen, € 0,9 miljoen en € 3,1 miljoen, toe te voegen aan de Reserve Agrarisch natuurbeheer en te koppelen aan prestatie 3.1.5.

Verbeterprogramma Vogelhabitatrichtlijn (VHR)

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,2 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.1.7. Onder prestatie 3.1.7 wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 0,2 miljoen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Landelijke Aanpak Wolven

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,2 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.3.4. Onder prestatie 3.3.4 wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 0,2 miljoen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Pachtmaatregelen stikstof

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,8 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.5.4. Wij stellen u voor om de Rijksbijdrage van € 0,8 miljoen toe te voegen aan de Algemene Risico Reservering ten behoeve van de aanpak van PAS melders.

Bosrevitalisatie

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,9 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 3.5.5. Wij stellen u voor om deze middelen toe te voegen aan de Reserve Uitvoering Kwaliteit van Overijssel en te koppelen aan prestatie 3.5.5. 

Nationale Agenda Laadinfrastructuur

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 1 miljoen in 2028, € 0,4 miljoen in 2029 en € 0,2 miljoen in 2030. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 4.1.3. Onder prestatie 4.1.3 wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 1 miljoen,  € 0,4 miljoen en € 0,2 miljoen  toe te voegen aan de jaarschijven 2028, 2029 en 2030.

Openbare bibliotheken 

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 40.000 voor 2027. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 6.4.1. Onder prestatie 6.4.1 wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 40.000 toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Veilig vergaderen

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 94.000 voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 7.1.4. Onder prestatie 7.1.4 wordt u voorgesteld om deze middelen ad € 94.000 toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Spreidingswet

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 0,8 miljoen voor 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 7.1.4 .Onder prestatie 7.1.4 wordt u voorgesteld om deze middelen toe te voegen aan de jaarschijf 2027.

Pilot duurzame bedrijfsterreinen

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 1 miljoen voor 2026. Conform uw eerdere besluitvorming in monitor 2026-I onder prestatie 5.1.2 stellen wij u voor om het door het Rijk beschikbaar gestelde bedrag ad € 1 miljoen voor een pilot duurzame bedrijfsterreinen toe te voegen aan de Algemene Financieringsreserve ten behoeve van de HMO.

Septembercirculaire (met resultaateffect)

Wet Versterking Volkshuisvesting

Het budget dat via de septembercirculaire voor Overijssel beschikbaar is gesteld is € 1,2 miljoen structureel vanaf 2026. Voor een inhoudelijke toelichting wordt verwezen naar prestatie 1.3.1. Onder prestatie 1.3.1 wordt u voorgesteld om dit bedrag vanaf 2027 op te nemen in de structurele begroting voor prestatie 1.3.1. Het bedrag voor 2026 kan vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. Wij stellen u voor € 1,2 miljoen toe te voegen aan de Algemene reserve.