3.5.1 Realisatie Natuurnetwerk Nederland

1. Wij hebben voor 27 (deel)gebieden binnen onze Natura2000-gebieden de (voor)ontwerp ruimtelijke plannen voor de externe maatregelen afgerond.
2. Wij werken voor 8 Natura 2000-gebieden aan de uitvoering van de externe maatregelen en hebben voor 21 (deel)gebieden de externe maatregelen afgerond.
3. Wij werken in 20 (deel)gebieden binnen onze Natura 2000-gebieden aan de uitvoering van de interne maatregelen en hebben voor 23 (deel)gebieden de interne maatregelen afgerond.
4. Wij voeren in alle Natura 2000-gebieden gesprekken over schadeloosstelling met de grondeigenaren die geraakt worden door de uitvoering van de herstelmaatregelen, zodat overeenkomsten kunnen worden gesloten om de maatregelen uit te voeren.
5. Wij realiseren de aanvullende natuurherstelmaatregelen die met het Rijk zijn afgesproken in het kader van het Programma Natuur. 

Actie 2b: we verwachten in 20 gebieden (doel 21) de externe maatregelen af te ronden. Tegelijk lopen veel gebieden die (deels) in uitvoering zijn vertraging op, wat effect heeft op de totale programmaplanning. De vertraging ontstaat mede door beroepsprocedures die bij de Raad van State lopen. De doorlooptijd van deze procedures is lang, de einddatum en mogelijke effecten van de uitspraak zijn moeilijk te plannen. Tegelijk is de context waarin wij onze plannen uitvoeren gespannen. Dit komt door de gevoeligheid van de opgaven en de nieuw aangekondigde maatregelen in het kabinetsvoorstel van 26 juni (‘Weer ruimte voor boer, natuur en bouw’), wat nieuwe onzekerheid oproept bij de betrokken agrariërs. Gezamenlijk leidt dit tot minder voortgang in planprocedures en daadwerkelijke realisatie van maatregelen.

Actie 3a: bij de interne maatregelen wordt start van de realisatie in een aantal deelgebieden uitgesteld naar begin 2027. Deze vertraging komt onder meer door capaciteitstekort bij terreinbeherende organisaties. Daardoor werken we in 18 (deel) gebieden (in plaats van 20) aan de uitvoering van de maatregelen. 

Wij verwachten dat de totale lasten voor deze prestatie in 2026 € 23,8 miljoen lager en de baten € 12,2 miljoen lager dan de begroting zullen uitvallen.

• De lagere lasten worden vooral veroorzaakt door langere ruimtelijke processen, waardoor werkzaamheden niet of later in uitvoering gaan komen. Verder willen agrariërs minder snel een overeenkomst met de provincie afsluiten door de onzekerheid in het landelijk gebied en het ontbreken van passende ruilgrond. Tot slot is er een aantal subsidies voor uitvoeringsmaatregelen vastgesteld, waarbij de lasten van de werkzaamheden lager uitvielen dan eerder verwacht.
• De lagere baten worden veroorzaakt door een lagere bijdrage uit de subsidie NSP (€ 1,05 miljoen), een lagere bijdrage uit de subsidie LIFE (€ 0,2 miljoen) en een lagere bijdrage uit het programma Natuur I en II (€ 11 miljoen). De lagere baten worden allen veroorzaakt doordat de lasten, die ten laste van de subsidies, achter blijven.

GS-Begrotingswijziging/onttrekking SPUK Natuur Fase I (L16)
In 2021 zijn er via het Rijk middelen beschikbaar gekomen via het Programma Natuur. Deze middelen zijn via een specifiek uitkering aan de provincie beschikbaar gesteld. In deze Monitor is verwerkt dat een hoger deel van de bestedingen ten laste van de SPUK Natuur (€ 12.000) wordt gebracht dan eerder verwacht.

Wij hebben besloten om de baten en lasten voor prestatie 3.5.1 m.b.t. de Specifieke Uitkering Natuur Fase I (L16) in 2026 budgettair neutraal te verhogen met € 12.000.

GS-Begrotingswijziging/onttrekking SPUK Natuur Fase II (L33)
In 2024 zijn er via het Rijk middelen beschikbaar gekomen via het Programma Natuur fase 2. Deze middelen zijn, na het opstellen van de begroting 2025, via een specifiek uitkering aan de provincie beschikbaar gesteld (eind 2024). In deze Monitor is verwerkt dat een lager deel van de bestedingen ten laste van de SPUK Natuur Fase II (€ 11 miljoen) wordt gebracht dan eerder verwacht.

Wij hebben besloten om de baten en lasten voor prestatie 3.5.1 m.b.t. de Specifieke Uitkering Natuur Fase II (L33) in 2026 budgettair neutraal te verlagen met € 11 miljoen.

GS-Begrotingswijziging/onttrekking doeluitkering LIFE
In 2019 heeft de Europese Commissie een LIFE subsidieaanvraag toegekend. LIFE is een subsidiecompetitie waarbij met andere Europese natuurprojecten wordt geconcurreerd om een subsidie binnen te krijgen. De toegekende aanvraag heeft betrekking op het natuurherstel in het gebied Engbertsdijkvenen. In 2026 verwachten wij voor dit gebied € 0,1 miljoen van de begrote € 0,3 miljoen te besteden.

In 2023 is subsidieaanvraag LIFE Crossborder toegekend. De toegekende aanvraag heeft betrekking op het natuurherstel in het gebied Aamsveen. In 2026 verwachten wij voor dit gebied € 0,3 miljoen van de begrote € 0,5 miljoen te besteden. 

In 2026 is een nieuwe subsidieaanvraag LIFE project RewetPeat4 toegekend. De toegekende aanvraag heeft betrekking op natuurherstel in het gebied De Weerribben. Een deel van de middelen is bedoeld voor Staatsbosbeheer. In 2026 verwachten we voor dit gebied € 0,2 miljoen te besteden. 

Gezamenlijk is de besteding van de LIFE subsidie € 0,2 miljoen lager dan verwacht.

Wij hebben besloten om de baten en lasten voor prestatie 3.5.1 m.b.t. de doeluitkering LIFE in 2026 budgettair neutraal te verlagen met € 0,2 miljoen.

GS-Begrotingswijziging/onttrekking doeluitkering NSP
In 2025 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvON) aan de provincie Overijssel een aantal subsidies verleend voor niet productieve investeringen (NPI). Deze subsidies vallen onder het Nationaal Strategisch Plan (NSP) en betreffen "niet landbouw Overijssel natuurdoelen". Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) financiert dit programma voor een deel. De middelen zijn verkregen om maatregelen uit te kunnen voeren die een bijdrage leveren aan het realiseren van natuurdoelen in een aantal N-2000 gebieden.  In 2026 verwachten wij € 2,55 miljoen te besteden.

Wij hebben besloten om de baten en lasten voor prestatie 3.5.1 m.b.t. de doeluitkering NSP in 2026 budgettair neutraal te verlagen met € 1,05 miljoen.

GS-Begrotingswijziging bestedingsritme ten laste van de Uitvoeringsreserve Natuurnetwerk Nederland
Door de lagere besteding en de ontvangen subsidies zal de onttrekking aan de Uitvoeringsreserve NNN met € 11,6 miljoen worden teruggebracht van € 17 miljoen naar € 5,4 miljoen.

Op basis van de spelregels van de Uitvoeringsreserve Natuurnetwerk Nederland hebben wij besloten om het budget voor prestatie 3.5.1 in 2026 te verlagen met € 11,6 miljoen en gelijktijdig de begrote onttrekking aan de Uitvoeringsreserve Natuurnetwerk Nederland met hetzelfde bedrag te verlagen.

• Statenvoorstel - Samen verder aan de slag met de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) 
• Statenvoorstel - Decentralisatie natuurbeleid
• Statenvoorstel - Natuurpact (2014)
• Statenvoorstel - Uitvoeringsreserve EHS 
• Jaarverslag - Jaarverslag 2025 Ontwikkelopgave Natura 2000

• GS begrotingswijziging