4.2.3 Concessie- en contractmanagement van bus en trein

1. Wij zetten het concessie- en contractmanagement voor de uitvoering van onze openbaar vervoer concessies voort. We blijven met onze vervoerders in gesprek over hun prestaties en bespreken met hen mogelijkheden voor verdere verbeteringen zoals bijvoorbeeld het verkennen van vraagafhankelijk vervoer in de Kop van Overijssel en op welke wijze de capaciteit op de lijn Zwolle-Enschede kan worden uitgebreid zoals door uw Staten opgeroepen in moties.
2. Wij begeleiden de implementatie van de nieuwe concessies voor de treindiensten Zwolle-Emmen en Almelo-Hardenberg (Vechtdallijnen) en het kortlopend contract van de grensoverschrijdende treindiensten NWM (Enschede – Münster, Enschede – Dortmund) en Hengelo - Bielefeld.
3. Wij bereiden de aanbesteding  van de openbaar vervoer concessie Twente voor en betrekken daarbij onder andere de reizigers en chauffeurs en verkennen de mogelijkheden van publieke mobiliteit hierin.
4. Wij begeleiden de wervingsacties van vervoerders voor nieuwe reizigers.
5. Wij ondersteunen de OV-ambassadeurs in hun rol om reizigers te informeren en wegwijs te maken in het openbaar vervoer.
6. Wij vernieuwen met Flevoland en Gelderland de dynamische reisinformatiepanelen (DRIS) bij bushaltes en -stations.

Ontwikkelplan Openbaar Vervoer
Op 28 januari heeft u het Statenvoorstel Spelregels Reserve Publieke Mobiliteit vastgesteld. Daarin is toegezegd dat uw Staten via de Begroting of de Monitor worden geïnformeerd over projecten en voorstellen uit het ontwikkelplan OV die binnen de lopende begroting passen. De volgende maatregelen met bekostiging uit de Reserve Publieke Mobiliteit worden voorbereid:

• Scenariostudie spoor
  Wij voeren vanuit het ontwikkelplan OV een scenariostudie spoor uit. Dit is een studie naar een toekomstige optimale concessie-indeling van de regionale treindiensten in Overijssel en kan input geven op de nota van uitgangspunten regionale treindiensten te wijzigen.
• Vlootplan IJssel-Vecht
  In de concessie IJssel-Vecht wordt samen met de provincie Flevoland een capaciteitsvraagstuk opgelost door 7 gebruikte BYD K7 bussen met een lengte van 9 meter in de concessie te vervangen door 7 nieuwe gelede ZE-bussen met een lengte van 18 meter. Provincie Overijssel draagt bij in deze investering na aftrek van opgelegde boetes en de restwaarde van de BYD K7 bussen.
• Carpoolinitiatief
  We voeren een praktijk onderzoek uit waarmee we ervaringen op doen gericht op het verlagen van spitsbelasting.
• Deelfietsysteem Pak ‘Em
  We dragen met een subsidie bij aan een project in de gemeente Steenwijkerland waarmee we een deelfietssysteem uitbreiden in het landelijk gebied om ervaringen op te doen voor verdere uitrol.
• Werkgeversaanpak
  Wij breiden het instrumentenpalet van de werkgeversaanpak uit met een subsidie voor een mobiliteitskaart voor het midden- en kleinbedrijf om, daar waar het toegevoegde waarde heeft vanuit een bedrijfsscan, voor hen de drempel te verlagen deze kaarten voor hun medewerkers aan te schaffen.

Via een Statenvoorstel heeft u besloten over

• Uitbreiding busvervoer Twente-ZHO
• Extra treinstellen concessie Zwolle-Enschede

Prognose
Bij Monitor I hebben wij aangegeven u bij de 2e Monitor nauwkeuriger te informeren over het verwachte jaarresultaat. Op een lastenbudget van € 134,1 miljoen verwachten wij een overbesteding van € 6,4 miljoen. Aan de batenkant verwachten wij € 13,3 miljoen meer baten dan begroot, op een budget van € 42,5 miljoen.

Een aantal onzekerheden in bovenstaande ramingen liggen vooral in:

1. Het definitief aantal gereden dienstregelingsuren en -kilometers, opbrengsten en de definitieve prijsindexen. 
2. Eventuele maatregelen om de continuïteit van het openbaar vervoer in de concessie IJssel-Vecht te borgen, zie brief van 08-07-2026. U wordt separaat geïnformeerd over dit dossier.

Toelichting
De huidige budgettaire ruimte is tijdelijk van aard en wordt met name verklaard door:

• De toevoeging van Bikker-middelen aan het beschikbare budget;
• Incidentele meevallers uit subsidievaststellingen van eerdere jaren en boeteoplegging;
• De introductie van nieuwe maatregelen vanuit het ontwikkelplan, waarvan de financiële effecten zich door de doorlooptijd tussen planvorming en realisatie pas geleidelijk manifesteren;
• De huidige inschatting van de financiële gevolgen van lopende aanbestedingen en bijbehorende risico’s.
• Extra opbrengsten emissiereductie-eenheden (ERE) *
• Effecten Ontwikkelplan Openbaar Vervoer

Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat de budgettaire ruimte in de komende jaren geleidelijk afneemt en in 2029 beperkt zal zijn.

Voor de tussenliggende jaren zal op grond van de spelregels Reserve Publieke Mobiliteit  (PS25-000777) worden voorgesteld deze onderbesteding aan de Reserve Publieke Mobiliteit toe te voegen zodat deze middelen beschikbaar blijven voor het openbaar vervoer.

PS Begrotingswijziging
Wij stellen u voor om de lasten van prestatie 4.2.3 van de begroting 2026 met € 6,4 miljoen te verhogen en de baat met € 13,3 miljoen te verhogen en vervolgens het gesaldeerde bedrag van € 6,9 miljoen toe te voegen aan de Reserve Publieke Mobiliteit.

Overige financiële ontwikkelingen

OV-amendement van Kamerlid Grinwis
Bij monitor I is aangegeven dat Overijssel naar verwachting zowel in 2026 en 2027 circa € 8,9 miljoen zal ontvangen vanuit het OV-amendement van Kamerlid Grinwis. Ondanks dat deze middelen nog niet zijn opgenomen in de septembercirculaire is er inmiddels voldoende duidelijkheid dat wij deze middelen in 2026 en 2027 zullen gaan ontvangen. Wij zullen deze Rijksmiddelen na ontvangst aanwenden om onze vervoerders te compenseren voor het lagere studentenreisrecht in 2026 (en 2027). 

PS Begrotingswijziging
We stellen voor om de de last van prestatie 4.2.3 van 2026 te verhogen met € 8,9 miljoen. De raming van de baat van € 8,9 miljoen wordt verwerkt onder kerntaak 'overhead, financiering en dekkingsmiddelen'. 

Decentralisatie uitkering decentraal spoor
Bij monitor I is de begroting 2026 gewijzigd voor de nog te ontvangen Rijksbijdrage decentraal spoor. Wij verwachten dat deze decentralisatie uitkering in lijn met voorgaande jaren via de decembercirculaire van het Provinciefonds zal worden uitgekeerd.

Emissiereductie-eenheden (ERE) *
Naast bovenstaande effecten ontstaat extra ruimte door opbrengsten voor emissiereductie-eenheden. In Nederland is de herziene Europese richtlijn hernieuwbare energie RED III omgezet in wet- en regelgeving (systematiek). Per 1 januari 2026 is de systematiek in dit kader gewijzigd van hernieuwbare brandstofeenheden (HBE’s) naar Emissiereductie-eenheden (ERE’s).
Onveranderd blijft het marktmechanisme met verhandelbare eenheden. Vanuit onze concessies verwachten wij over 2026 op basis van nieuwe inzichten € 3,4 miljoen baten te genereren. Dit is circa € 1,6 miljoen meer dan bij monitor I is ingeschat en draagt daarmee bij aan het positieve resultaat van prestatie 4.2.3 van de begroting 2026.

• Brief aan PS - Rapportage voortgang OV-concessies Q1 2026

• Statenvoorstel - Extra Treinmaterieel Zwolle-Enschede

• PS begrotingswijziging