Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit

6.1 BBV: Percentage rijksmonumenten (excl. functie woonhuis) dat in slechte en matige staat verkeert (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.1 BBV: Percentage rijksmonumenten (excl. functie woonhuis) dat in slechte en matige staat verkeert (%)

bron: Fenicks

2016
2017
2018
2019
2020
2021
Overijssel
15%
11%
Nederland
17%
16%

Percentage monumenten in slechte of matige staat
In 2017 is een afspraak gemaakt tussen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en alle provincies over het monitoren van de onderhoudstoestand van de rijksmonumenten. Omdat de provincies aan de lat staan voor de inzet van de middelen ten behoeve van restauratie en de RCE de gelden voor onderhoudssubsidies verstrekt is er een belang om te weten hoe de monumenten er bij staan. 

In Overijssel is de monitor (zoals overigens in nagenoeg alle provincies) eind 2017/begin 2018 uitgevoerd door een externe partij die de rijksmonumenten (niet de woonhuizen) op foto hebben vastgelegd. Vervolgens zijn de beelden door de Monumentenwacht voorzien van een beoordeling: goed, redelijk, matig of slechte onderhoudsstaat. In 2020 is dit onderzoek herhaald. 

De monitor richt zich op alle niet-woonhuis rijksmonumenten: dit zijn de rijksmonumenten die aanspraak kunnen maken op de provinciale subsidieregeling ‘restauratie rijksmonumenten’. In Overijssel gaat het om ruim 2700 rijksmonumenten. 

Het percentage Rijksmonumenten (exclusief functie woonhuis) dat in slechte en matige staat verkeert is 11%. In 2018 was dit nog 15%. 

In Nederland ligt het landelijk gemiddelde van Rijksmonumenten in slechte en matige staat op 16% (in 2018 was dit 17%). 

6.2 Waardering door inwoners van de culturele identiteit van Overijssel (rapportcijfer)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.2 Waardering door inwoners van de culturele identiteit van Overijssel (rapportcijfer)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Overijssel
7,5
7,5
7,6
7,5
7,6
7,4
7,4

 

Waardering door inwoners van de culturele identiteit van Overijssel (rapportcijfer) 

 

Overijsselaars waarderen de culturele identiteit van Overijssel in 2025 met een 7,4. Dit cijfer blijft door de jaren heen stabiel. Ook regionaal (Twente- West-Overijssel) zijn er geen verschillen, ook niet door de tijd. Naarmate men ouder wordt, waardeert men de culturele identiteit iets hoger. Jongeren waarderen de culturele identiteit met een 7,2; 65-plussers met een 7,6. 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

“Hoe waardeert u de culturele identiteit van Overijssel*?” 

Culturele identiteit wordt wel omschreven als ‘een zich van andere streken en regio's te onderscheiden leefwijze, cultuur, met collectieve eigenaardigheden, gedeelde gedrags-en leefwijzen, een collectief bewustzijn’. Daarbij kunt u denken aan tradities, feesten, festivals, verenigingsleven, gewoonten en gebruiken zoals noaberschap en streektaal en aan de kenmerkende eigenschappen van een dorp stad of streek zoals zich uiten in bijvoorbeeld karakteristieke gebouwen, landschap en/of de mentaliteit van de bevolking. 

Vul uw waardering in, in de vorm van een rapportcijfer van 1 tot 10? 

6.3 Percentage inwoners dat het aanbod van de culturele voorzieningen in hun regio voldoende vindt (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.3 Percentage inwoners dat het aanbod van de culturele voorzieningen in hun regio voldoende vindt (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Overijssel
79%
76%
79%
76%
77%
77%
80%
Nederland
75%
72%
73%
72%
70%
73%
74%

 

 

 

Percentage inwoners dat cultuuraanbod voldoende vindt 

Overijsselaars zijn tevreden over het cultuuraanbod in hun eigen regio. 80% vindt het aanbod voldoende, iets meer dan landelijk (74%). In de afgelopen jaren waren Overijsselaars altijd meer tevreden over het cultuuraanbod dan andere inwoners van Nederland. 

De inwoners van West-Overijssel vinden het cultuuraanbod vaker voldoende (85%) dan de Twentenaren (76%). Overijsselaars met een hbo/-wo-opleiding (86%) zijn vaker tevreden (86%) dan Overijsselaars met een havo-/vwo-/mbo-opleiding (81%) of een bo-/vmbo-opleiding (67%). 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door in het burgerpanel inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

Vind je dat er voldoende aanbod is van culturele voorzieningen in jouw regio? 

- Ja 

- Nee 

- Weet niet/geen antwoord 

6.4 Percentage inwoners dat deelneemt aan uitingen van volkscultuur (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.4 Percentage inwoners dat deelneemt aan uitingen van volkscultuur (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Overijssel
33%
27%
15%
28%
28%
28%
30%
Nederland
31%
26%
12%
27%
30%
27%
30%

 

 

Percentage inwoners dat deelneemt aan uitingen van volkscultuur

30% van de Overijsselaars heeft het afgelopen jaar iets met volkscultuur gedaan (landelijk was het ook 30%). In het landelijk gebied doet men vaker aan volkscultuur (37%) dan in het stedelijk gebied (24%).  

De meest populaire uitingen van volkscultuur waren bezoeken van een dorpsfeest/ braderie, maken van traditionele streekgerechten en deelnemen aan oogstfeesten. 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

“Heeft u in de afgelopen 12 maanden in uw vrije tijd (dus buiten werk- of schooltijd) aan één of meer van de volgende volkscultuuruitingen gedaan?” 

·Volksdansen 

·Oude ambachten 

·Living-historie 

·Regionale muziek 

·Dorpsfeest/braderie 

·Toneel over tradities 

·Dragen van klederdracht 

. Oogstfeesten 

·Bloemencorso 

·Schutterij 

·Midwinterhoorn blazen 

·Traditionele streekgerechten maken (zoals kruudmoes of kniepertjes) 

·Dialectcursussen 

·andere uitingen, namelijk... 

·Ik heb in de afgelopen 12 maanden niet aan volkscultuuruitingen gedaan 

6.5 Percentage inwoners dat actief bezig is met kunst of cultuur (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.5 Percentage inwoners dat actief bezig is met kunst of cultuur (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Inwoners Overijssel
40%
42%
42%
43%
37%
35%
39%
Inwoners Nederland
42%
52%
40%
43%
44%
46%
43%

 

 

 

% Inwoners dat actief bezig is met kunst en cultuur

 

39% van de Overijsselaars heeft het afgelopen jaar iets met cultuur gedaan (landelijk 43%). De populairste activiteiten zijn fotografie, tekenen en schilderen en muziek maken. Ouderen zijn vaker zelf actief met kunst en cultuur bezig geweest dan jongeren (18-44 jaar: 36%, 45-64 jaar: 38%, 65-plus: 43%). 

 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

“Kunt u aangeven voor welke activiteiten u in de afgelopen 12 maanden in uw vrije tijd actief met kunst en\of cultuur bezig bent geweest? Bijvoorbeeld als amateurkunstenaar, als liefhebber, hobbyist of als verzamelaar? Let op: het gaat dus niet om de tijd die u als professional of als betaalde kracht aan kunst en\of cultuur hebt besteed. U kunt meerdere antwoorden aankruisen.” 

·Fotograferen, films of video’s maken (anders dan van de vakantie of familie) 

·Bespelen van een muziekinstrument, muziek maken of componeren op de computer 

·Tekenen, schilderen, grafisch werk maken (litho’s, zeefdrukken, etsen, inclusief op de computer 

·Werken met textiel of natuurlijke materialen 

·Mode maken of ontwerpen 

Zingen, spelen in musical, opera of operette 

·Verhalen en\of gedichten schrijven, vertellen, voorlezen 

·Amateurarcheologie, genealogie, geschiedenis 

·Folklore, streektaal en – tradities 

·Dansen (klassiek ballet, jazz, street-, folk-, line- of andere dansvormen) 

·Beeldhouwen, boetseren, pottenbakken, sieraden maken 

·Toneelspelen, mime, cabaret 

·Diversen 

·Ik ben in de afgelopen 12 maanden in mijn vrije tijd niet actief geweest met kunst en\of cultuur 

6.6 Percentage inwoners dat gebruik maakt van culturele voorzieningen (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.6 Percentage inwoners dat gebruik maakt van culturele voorzieningen (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Overijssel
86%
46%
61%
79%
84%
83%
84%
Nederland
79%
41%
59%
77%
78%
80%
86%

 

Inwoners dat gebruik maakt van culturele voorzieningen 

In 2026 heeft 84% van de Overijsselaars aangegeven gebruik te hebben gemaakt van culturele voorzieningen. Dat is vergelijkbaar met het landelijke percentage: 86%.  

Het gebruik van culturele voorzieningen was op het platteland niet heel anders (83%) dan in stedelijk gebied (84%). Van de hbo- en wo-opgeleiden in Overijssel maakte 91% gebruik van culturele voorzieningen, tegenover 81% van de havo-/vwo-/mbo-opgeleiden en 65% van de bo- en vmbo-opgeleiden.  
Overijsselaars bezoeken het vaakst bioscopen/filmhuizen, gevolgd door festivals, theaters en bibliotheken. 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door in het burgerpanel inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 
Heb je in de afgelopen 12 maanden gebruikgemaakt van een van de volgende culturele voorzieningen in jouw woonomgeving? 

- Bioscopen/filmhuizen 

- Theaters/schouwburgen 

- Musea 

- Poppodia 

- Festivals/evenementen 

- Tentoonstellingen 

- Centra voor beeldende kunst 

- Bibliotheken/archieven 

- Monumenten en ander cultureel erfgoed 

- Regionale omroep 

- Nee 

6.7 Percentage inwoners dat vindt dat bibliotheken met hun tijd meegaan (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.7 Percentage inwoners dat vindt dat bibliotheken met hun tijd meegaan (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Overijssel
51%
54%
53%
51%
50%
52%
58%

 

Inwoners dat van mening is dat de bibliotheken met hun tijd meegaan

In Overijssel vindt 58% dat de bibliotheek met z'n tijd meegaat. In Nederland is dit met 50% iets lager. Vooral de hbo- en wo-opgeleiden Overijsselaars zijn vaak van mening dat de bibliotheek met z'n tijd meegaat (70%).  

Bovenstaande informatie wordt verzameld door inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

“De samenleving staat niet stil en behoeften en interesses zijn aan verandering onderhevig. Er zijn bedrijven/instellingen die nauwelijks zijn veranderd de afgelopen jaren. Andere bedrijven/instellingen gaan met hun tijd mee en passen zich continu aan, aan de behoeften van de burger (denk bijvoorbeeld aan het toepassen van nieuwe technologische ontwikkelingen). 

In hoeverre vindt u dat de bibliotheek mee gaat met de tijd?” 

Hierbij vragen we niet specifiek naar een bepaalde bibliotheek, maar naar uw algemene indruk. 

· Erg goed 

· Goed 

· Noch goed/noch slecht 

Gaat nauwelijks met de tijd mee 

· Gaat helemaal niet met de tijd mee 

· Weet niet 

6.8 Percentage inwoners dat van mening is actief te participeren in de samenleving ander dan arbeidsparticipatie (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.8 Percentage inwoners dat van mening is actief te participeren in de samenleving ander dan arbeidsparticipatie (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Overijssel
52%
51%
46%
51%
45%
48%
48%
Nederland
43%
39%
43%
41%
43%
41%
47%

 

Percentage inwoners dat van mening is dat zij actief participeren in de samenleving

48% van de Overijsselaars vindt dat ze actief in de samenleving meedoen. Dat is vergelijkbaar met het landelijke percentage: 47%. Vooral op het Overijsselse platteland participeren de inwoners actief in de maatschappij: 54% tegenover 43% in stedelijk gebied. 

Hbo/wo-opgeleiden (56%) zijn het meest actief in de samenleving. 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door in het burgerpanel inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen:
Kun je aangeven of de volgende punten op jou van toepassing zijn?
- Ik doe actief mee in de samenleving (betaald werk telt hierbij niet mee)
- Ja
- Nee
- Weet niet/geen antwoord 

6.9 Percentage inwoners in Overijssel dat voldoende beweegt (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.9 Percentage inwoners in Overijssel dat voldoende beweegt (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

 

2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Overijssel
55%
50%
52%
Nederland
52%
49%
49%

Percentage inwoners in Overijssel dat voldoende beweegt 
De gezondheidsraad adviseert volwassenen om wekelijks ten minste twee en een half uur matig intensief te bewegen en minstens 2x per week spier- en botversterkende oefeningen te doen. Dat kan door sporten maar ook door dagelijkse bezigheden: fietsen, wandelen of tuinieren. 

Ruim de helft van de volwassenen en ouderen in Overijssel voldoet aan deze beweegrichtlijn (52% vs. 49% landelijk). Jongere volwassenen voldoen vaker aan deze richtlijn dan 65-plussers. Ook bewegen hbo- en wo-opgeleiden relatief vaak voldoende. 

Bron is de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van de GGD-en. Deze vindt elke 4 jaar plaats, in 2022 is er een etr 

6.10 Ervaren sociale cohesie (rapportcijfer)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.10 Ervaren sociale cohesie (rapportcijfer)
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Overijssel
6,3
6,4
6,3
6,4
6,2
6,2
6,4
Nederland
5,9
6,1
6,2
6,0
6,0
6,1
6,2

 

Ervaren sociale cohesie 

De score voor ervaren sociale cohesie laat zien in hoeverre bewoners zich verbonden voelen met hun buurt en medebewoners, elkaar vertrouwen en prettig samenleven. Het rapportcijfer voor sociale cohesie is 6,4 in Overijssel. Het landelijke cijfer is 6,2.
Ook volgens het CBS scoort Overijssel hoog (in de top 3) op sociale samenhang ten opzichte van andere provincies. De uitkomsten zijn al jaren stabiel. 

Het rapportcijfer voor sociale cohesie is samengesteld op basis van de antwoorden op vier stellingen over de sociale aspecten van de woonbuurt van de respondenten. 

  • De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks; 

  • De mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om; 

  • Ik woon in een gezellige buurt, waar veel saamhorigheid is; 

  • Ik voel me thuis bij de mensen die in deze buurt wonen. 

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meet dit jaarlijks landelijk. De steekproef van het CBS is echter niet groot genoeg om uitspraken te doen over groepen binnen Overijssel. 
Daarom stellen we exact dezelfde vragen ook in ons Inwoneronderzoek. 

 

6.11 Percentage inwoners dat in de buurt voldoende noaberschap ervaart (%)

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - 6.11 Percentage inwoners dat in de buurt voldoende noaberschap ervaart (%)

bron: Inwonersonderzoek Provincie Overijssel

2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Overijssel
59%
60%
60%
61%
59%
56%
63%
Nederland
42%
45%
47%
43%
47%
45%
50%

 

 

 

 

Noaberschap betekent betrokkenheid van de inwoners bij de gemeenschap. Het gevoel er te moeten zijn voor elkaar op momenten dat dat nodig is.

Percentage inwoners dat voldoende noaberschap ervaart
In Overijssel wordt fors meer noaberschap ervaren (56%) dan het landelijk gemiddelde (45%). 

Noaberschap is sterker op het platteland aanwezig: daar merkt 68% van de respondenten voldoende noaberschap, tegenover 46% van de stedelijke respondenten. 

Bovenstaande informatie wordt verzameld door in het burgerpanel inwoners de volgende vraag en uitleg voor te leggen: 

“Noaberschap is tot op de dag van vandaag synoniem met de betrokkenheid van de inwoners bij de gemeenschap. ‘Het gevoel er te moeten zijn voor elkaar op momenten, dat dat nodig is. 

Merk je zelf in jouw buurt voldoende ‘Noaberschap’?
·Ja 

·Nee
·Weet niet/geen antwoord” 

Contact

Terug naar navigatie - Kerntaak 6. Cultuur en sociale kwaliteit - Contact
Omschrijving (toelichting)

Publieke Dienstverlening, Team Onderzoek & Advies

Telefoon: 038 499 88 99 (kies 4)

E-mail: kennishub@overijssel.nl