Kerntaak 7. Kwaliteit openbaar bestuur

Opkomst verkiezingen (%) 

In 2026 vonden de Gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het Overijsselse opkomstpercentage ligt in 2026 met 58% traditiegetrouw hoger dan gemiddeld in Nederland (54%). 
De opkomst in gemeente Staphorst (81%) was ook dit jaar het hoogst van alle gemeenten in Overijssel.?De opkomst in gemeente Almelo (46%) was het laagst. 

Na een sterke afname in het aandeel inwoners dat tevreden is over de wijze waarop de democratie in Nederland functioneert, is dit sinds 2024 landelijk weer wat toegenomen tot 53%. Het lijkt erop dat in Overijssel dit herstel nog achterblijft. 

We zien al jaren grote verschillen naar opleidingsniveau, ook in 2026. Van de Overijsselaars met een hbo-/wo-opleiding, heeft 60% vertrouwen in het functioneren van de democratie. Onder bo-/vmbo-opgeleiden ligt dit aandeel op 36%. Jongeren (12-18 jaar) zijn over het algemeen meer tevreden over het functioneren van de democratie dan volwassene Overijsselaars van 18 jaar en ouder. 

Van de Overijsselaars ziet 65% voldoende mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de eigen woonomgeving. Dit percentage ligt in 2026 ongeveer op hetzelfde niveau als landelijk (64%). 

De mate waarin de Overijsselaars tevreden zijn, verschilt: 28% van hen is het volmondig eens met de stelling?‘Ik heb voldoende mogelijkheden om invloed uit te oefenen op mijn woonomgeving’, 36% staat en neutraal in en 23% van de Overijsselaars zou graag meer mogelijkheden zien om invloed uit te oefenen op de woonomgeving. De overige respondenten hebben geen mening gegeven. 

Net als voorgaande jaren zien we verschillen naar opleidingsniveau. Zeven op de tien (74%) van de hbo-/wo- opgeleiden ziet voldoende mogelijkheden om invloed uit te oefenen op de eigen woonomgeving. Onder bo/-vmbo-opgeleiden ligt dit aandeel met 55% aanzienlijk lager. 

Percentage inwoners dat vertrouwen heeft in de manier waarop hun gemeente en provincie wordt bestuurd (%) 

Gemeente
78% van de Overijsselaars heeft (een beetje tot veel) vertrouwen in de manier waarop hun gemeente wordt bestuurd. Dit aandeel is vergelijkbaar met het landelijke percentage (76%) en vergelijkbaar met het beeld van de afgelopen jaren. Eén op de vijf Overijsselaars geeft aan veel vertrouwen te hebben, 16% heeft geen vertrouwen. 
Er zijn verschillen zichtbaar tussen verschillende opleidingsniveaus. Bijna negen op de tien (86%) hbo-/wo-opgeleide Overijsselaars heeft een beetje tot veel vertrouwen in de manier waarop hun gemeente wordt bestuurd. Overijsselaars met een bo/vmbo-opleiding hebben met 62% minder vertrouwen. 

Provincie
71% van de Overijsselaars heeft (een beetje tot veel) vertrouwen in de manier waarop de provincie wordt bestuurd. Dit is vergelijkbaar met het percentage in Nederland (73%). 14% van de Overijsselaars geeft aan veel vertrouwen te hebben, 21% heeft geen vertrouwen. 
Ook hier zijn verschillen zichtbaar naar opleidingsniveau. Meer dan acht op de tien (82%) van de hbo-/wo-opgeleide Overijsselaars heeft een beetje tot veel vertrouwen in de manier waarop de provincie wordt bestuurd. Bo-/vmbo-opgeleiden hebben met 51% opvallend minder vertrouwen. 

In 2025 zijn in Overijssel 11 bestuurders afgetreden: tien wethouders en één burgemeester. De wisselingen vonden in negen gemeenten plaats: Almelo, Dinkelland, Hengelo, Hof van Twente, Oldenzaal, Olst-Wijhe, Raalte, Steenwijkerland en Twenterand. 

In 2025 vonden er 11 afsplitsingen plaats binnen Overijsselse gemeenteraden en Provinciale Staten. Bij een afsplitsing verlaat een raads- of statenlid de fractie en gaat alleen door of vormt een nieuwe fractie. De afsplitsingen vonden plaats in Enschede, Twenterand en Wierden.  

In de Provinciale Staten deden zich ook zes afsplitsingen voor. Dit betreft zes statenleden die de BoerBurgerBeweging hebben verlaten en samen verdergingen als Provincie Belang Overijssel.  

*Als meerdere raads- of statenleden gezamenlijk de fractie verlaten, worden ze allemaal afzonderlijk meegeteld.