Budgettair perspectief

Introductie
Bij deze Perspectiefnota presenteren we een geactualiseerd budgettair perspectief. We borduren daarbij voort op het budgettair perspectief dat is gepresenteerd bij de Begroting 2026. Ten opzichte van die stand verwerken we verschillende mutaties, waarbij we onderscheid maken tussen niet-beïnvloedbare mutaties en beïnvloedbare mutaties. Alle verschillende voorstellen lichten we separaat toe onder 'Ontwikkelingen en voorstellen'. De bedragen in onderstaande tabellen zijn in duizenden euro's (x € 1.000).

Niet-beïnvloedbare mutaties
De niet-beïnvloedbare mutaties bestaat uit recente besluitvorming door uw Staten en verschillende autonome ontwikkelen. Autonome ontwikkelingen zijn onontkoombaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar. Het gaat bijvoorbeeld over de ontwikkelingen rondom het provinciefonds, inflatie, maar ook nieuwe wetgeving. 

Beïnvloedbare mutaties
Daarnaast doen wij een aantal voorstellen die een financieel beslag leggen op de vrije ruimte. Hierbij maken we een onderscheid tussen de voorstellen die voortvloeien vanuit de speerpunten, moties en overige voorstellen.

Geactualiseerd budgettair perspectief
Na verwerking van alle ontwikkelingen en voorstellen is het budgettair perspectief (structureel en op totaal) sluitend. Er resteert vanaf 2029 structureel een saldo van € 4,8 miljoen en er is incidentele ruimte in de jaarschijven 2028 tot en met 2030.

Verder resteert een incidentele vrije ruimte van € 12,8 miljoen in de algemene reserve. Deze ruimte is direct aanwendbaar vanaf 2027. Tegenover deze ruimte zijn er ontwikkelingen die nog niet direct leiden tot een financieel voorstel, maar waarbij we wel verwachten dat die in de toekomst kunnen volgen. De huidige vrije ruimte is daar dan voor nodig. Het gaat in elk geval om de volgende onderwerpen: 

• Door de mondiale onrust loopt de inflatie momenteel op. We kunnen daar nu nog niet op anticiperen, maar het vraagt mogelijk aanvullende indexering (tijdelijk of structureel).
• De prijzen in de grond-, weg- en waterbouwsector zijn in grote mate afhankelijk van de prijsontwikkeling van energie. Eventueel (aanhoudende) stijgingen van energieprijzen hebben daarmee direct impact op de kosten voor het beheer en onderhoud van infrastructuur. In de bijstelling van de infrastructurele begroting is daar niet op geanticipeerd.
• Met het Rijk vinden gesprekken plaats over de tariefstijgingen in het Subsidiestelsel Natuur en Landschap. Afhankelijk van de uitkomsten van die bespreking zijn aanvullende middelen noodzakelijk om de tariefstijgingen op te vangen.

Ruimte voor de volgende coalitieperiode
Met deze Perspectiefnota en de hiervoor genoemde voorstellen leggen we een solide financiële basis neer voor de volgende coalitieperiode. Op basis van het financiële eindbeeld bij deze Perspectiefnota, resteert er een structurele ruimte van circa € 4,8 miljoen. Daarbij is ook geanticipeerd op een mogelijk structureel negatief effect door de herverdeling van het provinciefonds. Incidenteel is er € 60 miljoen vrije ruimte in de begrotingsjaren tot en met 2030. Daarbovenop staat € 45 miljoen gereserveerd in de Algemene Reserve en is momenteel nog ruim € 70 miljoen gereserveerd voor cofinanciering.

Daarmee is ook in de volgende coalitieperiode ruimte voor (aanvullende) keuzes. Een deel van de opgaven die we nu zien vullen we nu incidenteel in, wetende dat in de volgende coalitieperiode de opgave scherper wordt en dan keuzes gemaakt kunnen worden over vervolginzet. Dat zal ook deels afhankelijk zijn van de inzet die het Rijk (al dan niet) de komende jaren zal plegen.

Aan het begin van deze coalitieperiode is uw Staten tijdens een informatiesessie geïnformeerd over de verschillende financiële stuurknoppen die er zijn om de begroting te beïnvloeden. Deze informatie is ook relevant voor de volgende coalitieperiode. De presentatie die toen is gebruikt is licht geactualiseerd en als bijlage toegevoegd.