Openbaarheidsparagraaf

Voortgang prestaties

Inleiding

De Wet open overheid (Woo) heeft tot doel om de transparantie van de overheidsinformatie te vergroten. De wet regelt welke overheidsinformatie openbaar is en hoe iemand die kan aanvragen (passief openbaar maken). Overheidsinformatie is openbaar, behalve als er een reden is waarom dat niet kan. De Woo is op 1 mei 2022 in werking getreden en is opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur. Belangrijkste verplichtingen op grond van de Woo zijn: openbaarmakingsplicht op verzoek, actieve openbaarmakingsplicht en informatiehuishoudingsplicht.

Actieve openbaarmaking

De Wet open overheid (Woo) verplicht overheidsorganisaties om 17 soorten informatie actief openbaar te maken. Dit gebeurt in vier stappen (tranches). De eerste tranche is op 1 november 2024 ingegaan; de informatie uit deze categorieën wordt sindsdien standaard openbaar gemaakt. De tweede tot en met vierde tranche volgen naar verwachting tussen het derde kwartaal van 2027 en het derde kwartaal van 2028.

Voor deze volgende tranches zijn landelijke procesafspraken en ICT-voorzieningen nog in ontwikkeling. Provincies zijn daarnaast zelf verantwoordelijk voor het organiseren van een eigen publicatieplatform en voor de koppeling met het landelijke centrale platform.

De verplichting tot actieve openbaarmaking vraagt om structurele aanpassingen in onze processen, informatiebeheer en systemen. Ook vraagt de kwaliteit, toegankelijkheid en samenhang van de informatie die we publiceren blijvende aandacht. Om dit goed en tijdig te organiseren, is een programmatische aanpak ingericht. Het programma werkt aan kaders voor actieve én passieve openbaarmaking, aan het verbeteren en aanpassen van werkprocessen en aan de voorbereiding van technische voorzieningen. De ervaringen van de afgelopen jaren worden hierin meegenomen. Daarnaast investeren we in bewustwording, vaardigheden en ondersteuning van medewerkers. Het versterken van de informatiehuishouding blijft een belangrijke randvoorwaarde. Hiervoor zijn extra initiatieven gestart of in voorbereiding.

De opzet van deze aanpak is dat we de Woo stap voor stap en lerend invoeren. Dat helpt ons om aan de wettelijke eisen te voldoen en om te bouwen aan een duurzame, transparante overheid voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners.

Passieve openbaarmaking

Naast actieve openbaarmaking geeft de Woo inwoners en organisaties het recht om overheidsinformatie op te vragen. Het proces voor het verstrekken van deze informatie is de afgelopen jaren doorontwikkeld. Tegelijkertijd is het aantal verzoeken sterk toegenomen, wordt om grotere hoeveelheden informatie gevraagd en zijn dossiers complexer geworden. Dit heeft invloed op de doorlooptijden en op capaciteit waarmee verzoeken kunnen worden behandeld.

Daarom zijn en worden extra maatregelen genomen om het proces verder te versterken. Deze maatregelen zijn gebaseerd op integrale analyses, waarbij we het proces als geheel bekijken in plaats van losse onderdelen. We zijn gestart met het onderzoeken hoe de stappen in het proces op elkaar aansluiten, waar betere samenwerking nodig is en welke keuzes in de ene stap effect hebben op het vervolg. Dit moet leiden tot een compleet beeld van knelpunten én van kansen om het proces verder en continu te professionaliseren.

Daarnaast hebben we ingezet op de samenwerking tussen alle betrokken onderdelen, zoals vakafdelingen, juridische toetsing, informatiebeheer en digitale ondersteuning. Deze verbeteringen sluiten aan op bredere initiatieven om onze informatiehuishouding te versterken. Dit is noodzakelijk voor een toekomstbestendige en duurzame uitvoering van de passieve openbaarmaking.