Kerntaak 5: Regionale economie

Begrotingstekst 2025:
Werken aan een toekomstbestendige regionale economie
Deze kerntaak heeft als ambitie onze regionale economie in Overijssel te behouden en verder te versterken richting een krachtige, weerbare en toekomstbestendige economie. Wij zien economie als een middel voor brede welvaart, dat bijdraagt aan maatschappelijke vraagstukken en waar het midden- en kleinbedrijf (mkb), met onze familiebedrijven het kloppend hart zijn. Als provincie, en samen met onze partners zoals Novel-T, Kennispoort Regio Zwolle, Ondernemershuis Stedendriehoek en Oost NL, stimuleren wij de ontwikkeling van een innovatieve economie. Daarmee zetten wij de toon en richting voor een economie die zich onderscheidt met haar bijdragen aan de maatschappelijke uitdagingen van onze tijd zoals gezondheid, energie, digitalisering, biodiversiteit, leefbaarheid van het landelijk gebied en circulariteit. 

Om deze ambitie te realiseren zetten wij als provincie een breed palet aan beleidsinstrumenten in en doen wij dit in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, overheden, onderwijs- en kennisinstituten en andere partners. Wij stimuleren innovatie, geven ruimte om te ondernemen en werken mee aan een arbeidsmarkt met voldoende vakmensen en kenniswerkers. Wij werken doorlopend aan het verstevigen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat om hoogwaardige bedrijven voor de regio's in Overijssel aan te trekken en te behouden en hun internationale concurrentiepositie te bevorderen. Dit vereist goed bereikbare werkplekken op strategische knooppunten en samenwerking met kennisinstellingen en innovatielabs. Op bestaande en nieuwe werklocaties koppelen we mogelijkheden om te werken aan maatschappelijke opgaven als energietransitie, vergroening en klimaatadaptatie. We versterken de detailhandel in centra van Overijsselse kleine steden en dorpen en dragen bij aan een optimaal vervoer van goederen en diensten in Overijssel. Detailhandel en vervoer zijn vanwege de relatie met de doelstellingen van kerntaak 1 Ruimtelijke ordening en waterbeheer, respectievelijk kerntaak 4 Mobiliteit, daar verder uitgewerkt. Tot slot versterken wij de vrijetijdseconomie, een sector die aanzienlijk bijdraagt aan de economie in Overijssel. We willen de potentie hiervan benutten, samen met beeldbepalende evenementen en onze culturele sector. Met deze gezamenlijke inzet dragen we bij aan een krachtige en toekomstbestendige economie en aan de brede welvaart van de inwoners van Overijssel.

Alle voor deze kerntaak relevante kengetallen zijn hier te vinden.

Wij zien een aantal grote ontwikkelingen die een risico vormen voor de realisatie van onze beleidsdoelstellingen: stikstof, netcongestie, en tekort aan (drink)water en beperkingen in de ruimtelijke omgeving. Deze risico's kunnen we niet alleen mitigeren, hierbij zoeken we samenwerking met onze partners in de regio en op Rijksniveau. In 2025 zijn deze risico's niet minder geworden, vooral bij netcongestie komen deze nadrukkelijker naar voren.

Netcongestie belemmert energietransitie en economische groei
Als gevolg van netcongestie bestaat het risico dat bepaalde delen van Overijssel te maken kunnen krijgen met tijdelijke stroomuitval voor bestaande aansluitingen. Daarnaast is het nu al niet meer mogelijk om de capaciteit van bestaande energiecontracten te verhogen of nieuwe energieaansluitingen te krijgen. Het effect hiervan is dat de energietransitie wordt vertraagd en economische ontwikkeling wordt beperkt.

Tekort aan (drink)water bedreigt landbouw, bedrijven en voedselproductie
Als gevolg van tekort aan (drink)water bestaat het risico dat onvoldoende schoon water beschikbaar is voor landbouw en veeteelt en bedrijven die afhankelijk zijn van water. Het effect hiervan is dat dit mogelijk leidt tot verminderde voedselproductie en economische verliezen waardoor onze beleidsdoelstellingen op deze terreinen niet worden behaald. En ook hier zien we dat in specifieke situaties er geen contract voor wateraansluitingen kan worden verkregen door bedrijven (behoudens een contract voor keukenwater/huishoudelijk gebruik).

Stikstofproblematiek blokkeert vergunningverlening en maatschappelijke transities
Hetzelfde geldt ten aanzien van stikstof. Door rechterlijke uitspraken ligt de vergunningverlening voor de stikstofvergunningen nu helemaal stil (GS hebben de vergunningverlening voor een jaar opgeschort tot februari 2026). De ontwikkelmogelijkheden staan daarmee ook voor de bedrijven stil, waardoor zowel maatschappelijke transities als bijv. de energietransitie, eiwittransitie en circulariteit, als economische ontwikkelingen worden vertraagd of stilvallen.

Ruimtelijke beperkingen remmen economische en stedelijke ontwikkeling
Een vergelijkbaar punt is te maken voor de beschikbaarheid van ruimte: er dreigt een tekort aan ruimte voor bedrijvigheid. Dat heeft een negatief effect op de economische ontwikkeling en staat mogelijk mede verstedelijkingsambities in de weg.  

Tekort aan voldoende en goed gekwalificeerde mensen kan een belemmering worden voor goed functionerende economie
De personeelstekorten zijn een groeiend probleem in Nederland en stellen bedrijven voor talloze uitdagingen. Van het vinden van gekwalificeerde kandidaten tot het vasthouden van werknemers, werkgevers worstelen met het vinden van de juiste mensen voor de juiste banen. Daardoor kunnen onze stimuleringsregelingen op het gebied van innovatie minder effectief zijn en wordt het verandervermogen van ons mkb belemmerd.

Geopolitieke situatie resulteert in terughoudendheid investeringsbereidheid bedrijfsleven
Door de huidige geopolitieke situatie en daarmee samenhangende onzekerheden zoals bijvoorbeeld in het internationale handelsverkeer bestaat het risico dat ondernemers investeringsbeslissingen uitstellen en beschikbare instrumenten zoals subsidies en fondsen niet benutten. Dit kan leiden tot vertraging van projecten en afnemende economische ontwikkeling.

Omvang van rijksinvesteringen in onderwijs en innovatie zijn onzekere factor
Tot slot zien we een risico als gevolg van onzekerheden in Rijksbeleid inzake het ondersteunen van het middelbaar beroepsonderwijs, hoger onderwijs en innovatie in het algemeen. Voldoende middelen voor kennis en innovatie zijn nodig voor de ontwikkeling van een toekomstbestendige regionale economie. Het vorige kabinet heeft bezuinigd op onderwijs en innovatie. De mate waarin het nieuwe kabinet deze bezuinigingen terugdraait en eventueel aanvult met additionele middelen zal van invloed zijn op het versterken of verzwakken van ecosystemen waarin bedrijven en kennisinstellingen uit Overijssel samenwerken. Voor het realiseren van onze beleidsdoelstellingen zijn we afhankelijk van deze ecosystemen.