5.1.1 Bevorderen van de concurrentiekracht en verdienvermogen van ondernemers in Overijssel

Het programma Regionale Economie 2024-2027 betreft prestaties 5.1.1., 5.1.2 en 5.1.3.

Prestatie 5.1.1 bestaat uit vier programmalijnen:

A. Het versterken van het regionale ecosysteem voor innovatieve startups en scale-ups 

1. Wij ondersteunen startups en scale-ups met huisvesting, financiering, coaching, ondernemerschap en het bieden van een netwerk in de drie regio’s van Overijssel. Zo dragen wij bij aan een nog betere ondersteuning voor Overijsselse startups, aan meer startups die doorgroeien naar de scale-up fase en aan een betere samenwerking tussen de regio’s. In 2025 verstrekken wij subsidie aan organisaties die zich bezighouden met het ondersteunen van de startups en scale-ups: ZWINC in Regio Zwolle, Ondernemershuis Deventer in de Stedendriehoek en Novel-T in Twente.  

B. Het toekomstbestendig houden van familiebedrijven

1. Wij voeren het programma Family Next 2.0 uit en stimuleren een netwerk van familiebedrijven en jonge potentiële bedrijfsopvolgers. Wij stimuleren de rol van familiebedrijven in het versterken van brede welvaart in de provincie in samenwerking met het expertisecentrum Familiebedrijven van Hogeschool Windesheim.

C. Het stimuleren van export door het Midden- en Kleinbedrijf (mkb) en het aantrekken van buitenlandse bedrijfsinvesteringen 

1. Wij stimuleren de acquisitie van bedrijven en de uitbreidingsinvesteringen van buitenlandse bedrijven samen met de regio’s Twente en Zwolle. Hiervoor zetten wij Oost NL in, de regionale ontwikkelingsmaatschappij. 
2. Wij ondersteunen met het programma GO4EXPORT het mkb met de voorbereiding voor het exporteren van producten en diensten. Het GO4EXPORT programma begeleidt 200 bedrijven bij het internationaliseren. 

D.  Het in stand houden en doorontwikkelen van de dienstverlening aan het Midden- en Kleinbedrijf (mkb)

1. We zorgen voor een efficiënte ondersteuning aan het brede mkb, waarbij de vraag en behoefte van de ondernemer over innovatie en transities centraal staat. Wij bieden ondersteuning aan ondernemers via een bijdrage aan Oost NL, Novel-T, Ondernemershuis Deventer en Kennispoort regio Zwolle.  

A. Het versterken van het regionale ecosysteem voor innovatieve startups en scale-ups 
1. In 2025 is subsidie verstrekt aan onze drie startup hubs: ZWINC in Regio Zwolle, Ondernemershuis Deventer en Novel-T in Twente. De hubs ondersteunen startups met zaken als: het vinden van financiering, contact met kennisinstellingen, huisvesting, netwerken en marktontwikkeling. Voorwaarde bij de subsidie is dat de drie hubs goed onderling samenwerken.  Een paar hoogtepunten dit jaar: 

• Het evenement Slush'D (eind augustus in Enschede) groeit uit tot hèt startup evenement van Nederland  
• Er is weer een Startup Fonds Overijssel (SFO). Uit de markt blijkt veel belangstelling voor startup leningen tot maximaal € 150.000. Dit wordt gefinancierd met EFRO geld (Europees geld) 

B. Het toekomstbestendig houden van familiebedrijven
1. Het programma Family Next kwam op stoom. Partners in dit project zijn de mkb-loketten (Kennispoort, MKB Deventer en Novel-T) en het Lectoraat Familiebedrijven van Hogeschool Windesheim. Er zijn verschillende bijeenkomsten georganiseerd voor familiebedrijven (o.a. gericht op de rol van vrouwen binnen familiebedrijf en op “innovation through tradition”) met in totaal 95 deelnemers en 15 individuele coaching trajecten opgestart. Daarnaast zijn er leren-van-elkaar kringen gestart. 
ROC Landstede en ROC van Twente zijn gestart met een project gericht op jongeren (NextGen) om de belangstelling aan te wakkeren voor het familiebedrijf.  
Met provinciale steun is het Expertisecentrum Familiebedrijven Windesheim opgericht. Eén van de activiteiten is het opzetten van provinciaal netwerk familiebedrijven. 

C. Het stimuleren van export door het Midden- en Kleinbedrijf (mkb) en het aantrekken van buitenlandse bedrijfsinvesteringen
1. Het Overijsselse en Gelderse handelsbevorderingsprogramma GO4EXPORT ondersteunt het mkb met het exporteren van producten en diensten. Coördinatie wordt uitgevoerd door OostNL samen met consortiumpartners. Doel is om per jaar 200 bedrijven te bereiken en 25 activiteiten in Overijssel te organiseren. In 2025 zijn er 33 activiteiten door consortiumpartners georganiseerd en hebben 213 bedrijven deelgenomen. De activiteiten zijn gemiddeld beoordeeld met een 8. 

D.  Het in stand houden en doorontwikkelen van de dienstverlening aan het Midden- en Kleinbedrijf (mkb) 

In Twente helpt Novel-T via programma’s en 1-op-1 support nieuwe bedrijven ontstaan en bestaande bedrijven vernieuwen en groeien. In 2025 heeft Novel-T 370 businesscases begeleid. Verder is Novel-T samen met de Rabobank gestart met de AI-leerkring. Dit zijn inspiratiesessies voor mkb-ondernemers die aan de slag willen met AI. Ook is in 2025 de samenwerking met Münster versterkt. De (inter)nationale reputatie van Novel-T is gegroeid door het voor de derde keer organiseren van het event Slush'D.

In de Regio Zwolle ondersteunt Kennispoort 300 ondernemers. Ze betrekt hierbij koplopers die hun best practices delen met andere mkb'ers. Kennispoort maakt onderdeel uit van het netwerk ondernemersdienstverlening in de Regio Zwolle. In iedere gemeente opereren lokale teams die ondernemers activeren en in contact brengen met partijen als Kennispoort. Op regionale schaal heeft Kennispoort de samenwerking met Ik Ben Drents Ondernemer (IBDO), Horizon Flevoland en RCT Noordoost Gelderland versterkt.

Ondernemershuis Deventer is – in overeenstemming met onze wens – in transitie naar een ondernemershuis voor mkb'ers in de hele regio Stedendriehoek. In het afgelopen jaar is de dienstverlening aan het mkb geïntensiveerd met behulp van het Regiodeal project “Krachtig mkb”. Ongeveer dertig coaches (meest ondernemers) bezoeken het mkb en activeren ondernemers aan de slag te gaan met transitievraagstukken.

Wij hebben de afspraken die we met Oost NL hebben gemaakt gemonitord via één Algemene Vergadering en reguliere overleggen. De targets die voor de business units International, Business Development en Capital zijn gesteld, zijn aan het einde van het derde kwartaal 2025 voor het overgrote deel al gerealiseerd en de andere targets liggen op schema. Voor de targets die voor de hele periode van het meerjarenbeleidsplan 2022 – 2025 gesteld zijn, geldt dat 11 van de 12 targets behaald zijn. De target investeren loopt als enige achter en wordt mogelijk uiteindelijk niet behaald. Dit is het gevolg van een aantal jaren met een ongunstiger investeringsklimaat door onder andere geopolitieke spanningen, netcongestie en stikstof. In 2025 is een duidelijk herstel zichtbaar op investeren. Eind 2025 is een nieuw meerjarenbeleidsplan 2026 – 2029 vastgesteld. Het provinciale beleid is hierin weerspiegeld en met inbreng van stakeholders tot stand gekomen.

Verdere informatie over de deelneming Oost NL is te vinden in de Paragraaf verbonden partijen – naamloze vennootschappen – Oost NL en onder prestatie 5.1.5 Verstrekken risicokapitaal (specifiek voor het Participatiefonds Oost NL).

De volgende resultaten zijn geboekt voor landsdeel Oost in 2024:
International:
- Aangetrokken investeringen als gevolg van acquisitie: € 138,8 miljoen [t/m Q3] (target 100 miljoen) 
- Directe arbeidsplaatsen als gevolg van acquisitie: 374 [t/m Q3] (target 400)

Business development:
- Innovatie-investeringen: 80,7 miljoen [t/m Q3] (target 62,5 miljoen)
 - Arbeidsplaatsen samenhangend met de innovatie-investeringen: 646 [t/m Q3] (target 550)

Het totaal van de begrote lasten voor het bevorderen van concurrentiekracht bedraagt €7,4 miljoen. Nagenoeg het hele bedrag is besteed; er resteert een bedrag van €177.000 ,bestaande uit een meevaller van het Rijk in verband met de Brexit en een overbesteding op de Reserve Uitvoering Kracht van Overijssel.

Resultaatbestemming Brexit Adjustment Refund (BAR)

In het kader van de Brexit heeft de provincie Overijssel onverwachte kosten gemaakt in de periode 2020 t/m 2023. Deze kosten zijn na een jarenlange procedure uiteindelijk vergoed door het Rijk. Dit heeft in 2025 geleid tot een beschikking van €429.000. De toekenning komt op een moment dat de geo-politieke onrust eerder toe- dan afgenomen is (houding/opstelling USA, dreiging China en situatie Oekraïne-Rusland). Allemaal met grote gevolgen op het gebied van o.a. defensie-industrie waar Overijssel sterk in is (kwantitatief zowel als kwalitatief). Hier liggen kansen die op dit moment niet verzilverd worden.

Een andere grote ontwikkeling is de mate Europese afhankelijkheid van niet EU-landen. Om de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen heeft de EU de beleidslijn gekozen om te streven naar strategische autonomie (rapport Draghi, Wennink e.a.). Streven naar strategische autonomie vraagt goed inzicht in belemmeringen voor uitbreiding van bestaande bedrijvigheid en strategische werving van nieuwe bedrijvigheid in het buitenland. Om adequaat te reageren op beide voorgaande situaties zal extra aandacht gegeven moeten worden aan behoud en werven van nieuwe bedrijvigheid die aansluit bij het provinciale ecosysteem. We willen hiervoor graag een opdracht bij OostNL neerleggen voor de periode 2026 en 2027 waarin we verwachten zo’n 429.000 euro te besteden.

• Statenvoorstel Investeringsvoorstel Regionale Economie 2024-2027; PS24-000099

• Resultaatbestemming