5.1.2 Bevorderen van een attractief Overijssels vestigingsklimaat voor ondernemers
- Erwin Hoogland
- Gert Harm ten Bolscher
Het programma Regionale Economie 2024-2027 betreft prestaties 5.1.1., 5.1.2 en 5.1.3.
Prestatie 5.1.2 bestaat uit twee programmalijnen:
A. Het erkennen, waarderen en behouden van vakmanschap en talent door de aansluiting van beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt
- Wij dragen bij aan het waarderen van vakmanschap door initiatieven te ondersteunen van bedrijven en kennisinstellingen, waaronder het MBO, zoals bijvoorbeeld WorldSkills, op het gebied van techniek, zorg en onderwijs. Deze initiatieven vragen aandacht voor de waarde van vakmanschap en zetten in op het enthousiasmeren van jongeren en zij-instromers voor techniek.
- Wij dragen bij aan het aantrekken en scholen van nationale en internationale kenniswerkers en vakmensen op het gebied van techniek, zorg en onderwijs in samenwerking met bestaande netwerken waarbij we gebruik maken van cofinanciering in de Regio Deals.
- Wij stimuleren de ontwikkeling van een toekomstgerichte arbeidsmarkt door regionale leernetwerken in de provincie met elkaar te verbinden en door het stimuleren van initiatieven die mogelijkheden voor arbeidsbesparende maatregelen verkennen.
B. Het toekomstbestendig maken van bestaande werklocaties en invulling geven aan een optimaal vestigingsklimaat
- Wij monitoren de uitvoering van de met de gemeenten gemaakte ‘Programmeringsafspraken bedrijventerreinen 2023-2026’ en werken in de regio's West-Overijssel en Twente samen aan de uitvoering van de kwantitatieve afspraken en kwalitatieve ambities.
- Wij investeren mee in projecten van ondernemers en gemeenten die bijdragen aan toekomstbestendige werklocaties in Overijssel. Dit doen we onder meer door gebiedsgerichte investeringen door de Herstructureringsmaatschappij Overijssel.
A. Het erkennen, waarderen en behouden van vakmanschap en talent door de aansluiting van beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt
1. Vakmanschap in de zorg en techniek
We maakten vakmanschap in de zorg zichtbaar via werkbezoeken en stages, wat waardevolle inzichten gaf in de praktijk en de uitdagingen van professionals. Om deze inzet te waarderen reikten we een provinciale award uit aan een zorgprofessional die uitblinkt in vakmanschap. Ook erkenden we studenten die internationale vakwedstrijden wonnen; hun prestaties versterken zowel individuen als de concurrentiekracht van de provincie.
Met het bedrijfsleven zetten we in op de doorontwikkeling van initiatieven zoals Overijssels Vakmanschap om zij-instromers op te leiden voor technische beroepen. Via Regio Deals stimuleerden we jongeren om voor techniek te kiezen, wat bijdraagt aan een hogere instroom in sectoren met personeelstekorten.
2. Talent behouden én aantrekken
Samen met WIMM ontwikkelden we een provinciaal programma om talent te binden en te boeien, gericht op aantrekkelijk werkgeverschap, kennisdeling en medewerkerontwikkeling. Deze aanpak versterkt het mkb en houdt Overijssel aantrekkelijk voor vakmensen en kenniswerkers.
Daarnaast werkten we aan het aantrekken van nationale en internationale professionals in techniek, zorg en onderwijs. We verkenden nieuwe mogelijkheden en startten een grensoverschrijdend project om deze instroom te vergroten.
3. Verbeteren van arbeidsmarktinformatie en -innovatie
We versterkten regionale netwerken door WIMM opdracht te geven kennisdeling te intensiveren. Etil werd geselecteerd om Arbeidsmarktinzicht door te ontwikkelen en provinciale data te borgen. Ook verkenden we arbeidsbesparende maatregelen om personeelstekorten te verlichten en productiviteit te verhogen.
B. Het toekomstbestendig maken van bestaande werklocaties en invulling geven aan een optimaal vestigingsklimaat
1. De inzet is balans tussen vraag en aanbod van bedrijventerreinen. In twee regio’s hebben we hiervoor vier Bestuurlijke Overleggen gevoerd. De Ruimtelijk Economische Bouwstenen Regio Zwolle en Regio Twente, afgerond in 2025, werken daarbij goed. Desondanks zijn er geen nieuwe bedrijventerreinen bijgekomen, o.a. als gevolg van de stikstofproblematiek, netcongestie en ruimteclaims voor andere functies. De dreigende schaarste aan bedrijfskavels, negatief voor ons vestigingsklimaat, vraagt om meer aandacht voor bestaande bedrijventerreinen. Met de twee regio’s hebben wij dit verwerkt in een gezamenlijke agenda voor de herijking van de Programmeringsafspraken. Vooruitlopend hierop hebben wij in de ontwerp-omgevingsverordening instructieregels opgenomen, die voorzien in het behoud van bestaande bedrijventerreinen: HMC bedrijventerreinen en watergebonden kavels.
2. Wij hebben een subsidieregeling opengesteld voor samenwerkende ondernemers, die hun werklocaties toekomstbestendig willen maken. Een aanvraag is in behandeling. We merken daarbij terughoudendheid bij ondernemers om te investeren, mede door onduidelijke nationale koers en geopolitieke ontwikkelingen.
We hebben de ondersteuning aan ondernemers vanuit NEO en Toekomstbestendige werklocaties gecombineerd tot Versnellingsteam Aanpak Bedrijventerreinen. Met deze logische en doorgaande ondersteuningslijn voor ondernemers (projectleiderscapaciteit en ontsluiting van kennis), zijn we actief in meer dan 30 samenwerkingsprojecten in 23 gemeenten.
De HMO heeft geïnvesteerd in alle typen werklocaties (bedrijventerreinen, kantoren en binnensteden). Met locaties in onder andere Nijverdal, Hasselt, Deventer, Oldenzaal, Hengelo, Enschede, Hardenberg en Zwolle, zijn de activiteiten gespreid over de hele provincie. Zie ook Paragraaf verbonden partijen.
Lees hier het verhaal van een ondernemer: Uw Onderhoudspartner Lenferink - Overijssel onderneemt
In 2025 wordt in deze prestatie verslag gedaan van de activiteiten in het kader van Nationale veiligheid en weerbaarheid.
Met het oog op onze veiligheid en weerbaarheid doet Defensie de komende jaren forse investeringen. Dit biedt economische kansen voor Oost-Nederland, ook als het gaat om producten die zowel voor Defensie als voor dagelijks gebruik geschikt zijn. Onze regio is met ruim 200 bedrijven en 5.700 werknemers de tweede defensieregio in ons land. We hebben in 2025 met onze partners:
- de brochure 'Oost-Nederland, machinekamer voor Defensie’ aangeboden aan de Staatssecretaris;
- op een symposium in Deventer ons bedrijfsleven in contact gebracht met Defensie;
- een intentieverklaring ondertekend, die de samenwerking markeert tussen de Ministeries van Economische Zaken en Defensie, de provincies Overijssel en Gelderland, Ontwikkelingsmaatschappij Oost-Nederland en vertegenwoordigers uit de industrie op technologie- en defensiegebied.
Verder hebben we in 2025 ons (Europees) netwerk uitgebouwd en onze inzet verbreed met economische weerbaarheid en militaire mobiliteit.
Het kabinet heeft op 19 december de uitbreidingsplannen van Ruimte voor Defensie vastgesteld. De uitbreiding heeft impact op inwoners, omgeving, infrastructuur en bedrijven. We hebben nauw contact met Defensie om de impact zo klein mogelijk te houden en (economische) kansen die het biedt te verzilveren. Op verzoek van defensie zijn wij aanspreekpunt in de contacten met de gemeenten en andere belanghebbenden.
Het totaal van de geraamde lasten op deze prestatie bedraagt €3,3 miljoen. Binnen het uKVO programmageld is er een onderuitputting van circa €600.000. Hieronder volgt de toelichting.
Overschrijding op budget Nationale Veiligheid
Het onderwerp Nationale Veiligheid heeft zich in 2025 door de geopolitieke ontwikkelingen als een sneeuwbal ontwikkeld. U heeft in 2025 een incidenteel budget uit de algemene middelen beschikbaar gesteld ter omvang van €713.000. De lasten bedragen €756.000 waardoor er een overschrijding plaatsvindt van €43.000. De opdracht van het programma heeft in 2025 een bredere scope gekregen. Voor deze uitbreiding is aanvullende personele capaciteit ingezet. De hiermee gepaard gaande stijging in personeelskosten vormt de oorzaak van de budgetoverschrijding.
In 2026 en 2027 is er voor het onderwerp Nationale Veiligheid nog een bedrag beschikbaar van €600.000 respectievelijk €500.000. Wij voorzien in verband met de (inter)nationale ontwikkelingen dat deze bedragen niet toereikend zullen zijn, en komen bij de integrale afweging van de Perspectiefnota bij u terug op dit onderwerp.
Incidentele programmagelden UKVO bevorderen ondernemersklimaat
De onderuitputting doet zich voor bij de programmalijn ‘Het toekomstbestendig maken van bestaande werklocaties en invulling geven aan een optimaal vestigingsklimaat’. Hier is een subsidieregeling ‘Toekomstbestendige werklocaties’ geopend met een plafond van € 750.000, - , gericht op samenwerkende ondernemers, organisaties of gemeenten. De regeling loopt door t/m 2027. Voor deze subsidieregeling bestaat minder belangstelling dan verwacht. Wij voegen € 300.000, - van de overblijvende middelen 2025 toe aan de begroting 2026, omdat het plafond van € 750.000, - gedekt moet zijn in de begroting. De overige € 300.000, - gaat terug naar het UkvO.
Op dit moment onderzoeken we waarom aanvragen voor deze regeling achterblijven en bekijken we of het wenselijk is de voorwaarden van de regeling aan te passen om deze aantrekkelijker te maken voor beoogde aanvragers.
Decentralisatie-uitkering decembercirculaire
Bedrijventerreinen leveren een belangrijke bijdrage aan een duurzaam vestigingsklimaat en verdienvermogen. Door economische en maatschappelijke opgaven is het een uitdaging om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te houden. Toekomstbestendige bedrijventerreinen zijn terreinen, bedrijven en gebouwen die duurzaam functioneren en de beschikbare ruimte optimaal benutten. Het programma Ruimte voor Economie schetst verschillende uitgangspunten voor het toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen, waaronder integraliteit en ondernemersgerichtheid. Door bijvoorbeeld slim en anders om te gaan met de beschikbare ruimte op de bedrijventerreinen, kan er extra bedrijfsruimte gevonden worden. Voor pilotprojecten met betrekking tot toekomstbestendige bedrijventerreinen stelt het ministerie van EZ €709.000 beschikbaar middels de decembercirculaire.
Wij stellen u voor om dit bedrag aan de jaarschijf 2026 toe te voegen aan de middelen voor toekomstbestendige werklocaties in prestatie 5.1.2 van de begroting 2026. Deze wijziging vindt plaats onder "Overhead, financiering en algemene dekkingsmiddelen".
Herstructureringsfonds Overijssel (HMO)
Per 31 december 2025 hebben we in totaal € 55,9 miljoen kapitaal verstrekt aan onze deelneming HMO. De waarde (het eigen vermogen) van HMO bedraagt per 31 december 2025 € 49,7 miljoen. Het verschil tussen het verstrekte kapitaal en de waarde verwerken wij via de voorziening HMO. De benodigde voorziening bedraagt daarmee € 6,2 miljoen. Aangezien er per 1 januari 2025 al € 6,3 miljoen in de voorziening aanwezig was, hebben we in 2025 € 0,1 miljoen uit de voorziening vrij laten vallen. Mutaties met de voorziening verrekenen we met de Algemene Financieringsreserve (AFR). Via kerntaak Overhead, Financiering en Dekkingsmiddelen stellen we voor om € 0,1 miljoen in de AFR te storten.
- Statenvoorstel Investeringsvoorstel Regionale Economie 2024-2027 PS24-000099
- Brief aan PS GS nota regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen 2023-2026 2023-005270
- Brief aan PS over Ruimtelijk Economische Bouwsteen Twente 2040 PS25-0001296
- GS Begrotingswijziging
- Resultaatbestemming