2.3.3 Realiseren van een betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam regionaal energienetwerk (deelneming Enexis)

Acties 2023
Wij oefenen het aandeelhouderschap van Enexis uit door:
1. Actieve betrokkenheid in het vinden van oplossingen voor de capaciteitschaarste op het provinciale elektriciteitsnet;
2. Actieve participatie in het vinden van oplossingen voor de kapitaalbehoefte van Enexis en daarmee de financiering van de energietransitie onder meer door te participeren in het onderzoek naar Rijksparticipatie in Enexis;
3. De uitvoering van het Strategisch plan van Enexis te monitoren;
4. De jaarrekening over 2022 met winstbestemming vast te stellen en uitoefening van de aandeelhoudersbevoegdheden inzake wijzigingen in de governance van de onderneming;
5. Toe te zien op - en u te rapporteren over - de door Enexis voorgenomen investeringen in Overijssel.
Inhoudelijk (indicator)
Inhoudelijke toelichting
- Ondanks de toegenomen investeringen van de afgelopen jaren in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet hebben afnemers te maken met oplopende wachttijden voor aansluitingen door een explosief stijgende vraag. Enexis is momenteel niet in staat de enorme groei in het gevraagde transportvermogen bij te houden. De belangrijkste reden is een tekort aan technisch personeel. Medio 2023 stonden meer dan 2.000 grootzakelijke bedrijven in de wachtrij voor een nieuwe of zwaardere aansluiting op het elektriciteitsnet van Enexis. Het aantal verstoringen op het net neemt toe, evenals de overbelasting van het laagspanningsnet. Op 1 november 2023 heeft Enexis haar nieuwe concept investeringsplan voor de komende 10 jaar gepresenteerd waarin de ambitie om elkaar jaar meer te investeren dan het jaar ervoor wordt voortgezet.
- De samenwerking met Enexis is het afgelopen jaar geïntensiveerd, in het bijzonder om netschaarste in onze provincie zoveel mogelijk te voorkomen en samen met Enexis de juiste investeringsafwegingen te maken met behulp van het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK).
- De energietransitie is in volle gang, zo blijkt uit het halfjaarbericht Enexis 2023: de capaciteit van het duurzaam opgewekt vermogen is gestegen met 30%, het aantal aansluitingen met teruglevering is gestegen met 31%, en dat na de al forse stijgingen in de afgelopen 2 jaar. Om meer en sneller te kunnen bouwen en aanleggen is het werven van personeel op een krappe arbeidsmarkt speerpunt van Enexis. In de eerste helft van 2023 is het bedrijf erin geslaagd 188 fte aan nieuwe technische medewerkers aan te trekken.
- In het afgelopen jaar is er landelijk veel gebeurd rondom de regulering van warmtenetten (o.a. via de Wet op de Collectieve Warmtevoorziening). Warmtenetten dragen bij aan de energietransitie en sluiten naadloos aan bij de duurzame missie en het maatschappelijk karakter van Enexis. Enexis heeft in dat kader in nauwe samenspraak met haar grootste aandeelhouders haar strategie in het warmtedomein herzien. Dit heeft geleid tot een voorstel voor wijziging van de huidige strategie. Enexis heeft een voorkeur uitgesproken om onder voorwaarden en bij voorkeur als minderheidsaandeelhouder toe te treden tot regionale integrale warmtebedrijven in haar verzorgingsgebied. U bent over het voorstel geïnformeerd via de Energiedag op 7 februari 2023. De wijziging van de strategie ligt ter goedkeuring voor in de aandeelhoudersvergadering van april 2024.
- Besluitvorming Afsprakenkader Rijksparticipatie in regionale netbeheerders: eind 2023 hebben de aandeelhouders van Stedin goedkeuring verleend aan het Afsprakenkader en de participatieovereenkomst die zij met het Rijk hebben afgesproken. Daarmee is Stedin als laatste regionale netbeheerder akkoord gegaan met het Afsprakenkader. Vervolgens is het akkoord door alle partijen ondertekend, waardoor het Afsprakenkader (ook) voor Enexis geldt. Stedin en het Rijk hebben op hetzelfde moment ook de participatieovereenkomst ondertekend. Daarmee treedt het Rijk voor 11,9% toe als aandeelhouder van Stedin.
Geld (indicator)
Geld (toelichting)
Dividend Enexis
Het dividend Enexis dat in 2023 over het boekjaar 2022 is uitgekeerd aan de provincie Overijssel bedraagt € 38,0 miljoen. Dit is conform de begroting 2023. Oorspronkelijk was € 9,8 miljoen begroot voor 2023. Bij de eerste Monitor 2023 is het dividend (jaarschijf 2023) verhoogd met € 28,2 miljoen. Hiervan had € 8,5 miljoen betrekking op de reguliere exploitatie van Enexis en € 19,7 miljoen was het gevolg van de verkoop door Enexis van haar dochter Fudura.
De gerealiseerde dividendopbrengsten zijn financieel verantwoord onder kerntaak Overhead, financiering en dekkingsmiddelen.
Statenvoorstellen en -besluiten
Begrotingswijziging
- Geen