Provinciaal publiek belang

Enexis Netbeheer B.V. (één van de vier bedrijven van Enexis Holding N.V.) beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor ca. 2,5 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. Deze verbonden partij draagt bij aan het realiseren van een betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam regionaal energienetwerk. In de statuten staat dit als volgt:

  • Het (doen) distribueren en het (doen) transporteren van energie;
  • Het in stand houden, (doen) beheren, (doen) exploiteren en (doen) uitbreiden van distributie en transportnetten met annexen voor energie;
  • Het doen uitvoeren van alle taken die als gevolg van de Elektriciteitswet  en de Gaswet zijn toebedeeld aan de netbeheerder.

De energie-infrastructuur is een belangrijk fundament voor de energietransitie en daarmee cruciaal in het realiseren van de klimaatdoelen.

Juridische vorm

Privaatrechtelijke organisatie (naamloze vennootschap, Burgerlijk wetboek, boek 2). 

Partijen

Provincie Groningen (6,57%), provincie Drenthe (2,37%), provincie Overijssel (19,68%), provincie Noord-Brabant (30,83%), provincie Limburg (16,13%) en gemeenten in deze provincies en in de provincie Flevoland. Wettelijk is bepaald dat alleen publieke lichamen aandeelhouder van een netwerkbedrijf kunnen zijn. 

Bestuurlijke betrokkenheid

Stemrecht in de Algemene Vergadering (1e gemachtigde voor de provincie hierin: T.A. de Bree). Daarnaast hebben wij een vaste zetel in de Aandeelhouderscommissie (AHC). 

Vanuit onze rol als aandeelhouder in de AHC en de AV zien wij toe op de realisatie van de doelen in het Strategisch plan van Enexis. De strategie is erop gericht dat Enexis er met haar infrastructuur voor zorgt dat mensen en bedrijven zoveel mogelijk duurzame energie kunnen gebruiken en terug leveren. Daarnaast wil Enexis helpen om richting te geven aan maatschappelijk optimale keuzes voor een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem van de toekomst en een haalbare weg daar naartoe.  De strategische richting die Enexis voorstaat is op hoofdlijnen in lijn met onze ambitie.  In 2023 was de AHC nauw betrokken bij mutaties in de Raad van Bestuur en Raad van Commissarisen en bij het opstellen van de nieuwe warmtestrategie van Enexis. De warmtestrategie wordt in april 2024 ter besluitvorming aan de AV voorgelegd.

Wij zijn op strategisch niveau betrokken in de bedrijfsmatige ontwikkelingen en de grote financieringsbehoefte van Enexis om met investeringen de energietransitie te faciliteren. Zo hebben wij geparticipeerd in het traject om met een afsprakenkader met het Rijk te komen dat het mogelijk maakt dat het Rijk in de toekomst, als de financieringsbehoefte van Enexis daarom vraagt, toe kan treden als aandeelhouder. 

U bent in februari 2023 in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen te uiten over het Afsprakenkader met het Rijk en de winstbestemming van de verkoop van dochteronderneming Fudura. In de AV van 13 april 2023 heeft de AV goedkeuring verleend voor het aangaan van het Afsprakenkader.
Daarnaast heeft de AV ingestemd met de éénmalige uitkering van € 100 miljoen dividend over de boekwinst van € 1,1 miljard voortvloeiend uit de verkoop van dochteronderneming Fudura en heeft de AV ingestemd met continuering van het huidige dividendbeleid inhoudende een uitkering van maximaal 50% van de nettowinst uit gewone bedrijfsvoering, voor de boekjaren vanaf 2023.  

Financieel belang

De provincie Overijssel bezit 29.465.662 aandelen, met een boekwaarde van € 46,3 miljoen.

In 2020 verstrekten 5 provinciale en 66 gemeentelijke aandeelhouders een converteerbare hybride aandeelhouderslening van € 500 miljoen aan Enexis Holding. De provincie Overijssel  nam € 102 miljoen voor haar rekening. 

Het in 2023 ontvangen dividend over de winst 2022 uit reguliere bedrijfsvoering bedroeg  € 18,4 miljoen voor de provincie Overijssel.  Daarnaast ontvingen we een incidenteel dividend van € 19,7 miljoen uit de verkoop van Enexisdochter Fudura. 

Bijzonderheden

Enexis heeft in 2023 ongeveer 1.350 kilometer elektriciteitskabel aangelegd en opnieuw meer nieuwe stations dan ooit gerealiseerd. Met 2.180 megawatt werd een recordhoeveelheid capaciteit bijgebouwd: 1.258 megawatt door uitbreiding en 922 megawatt door reguliere vervanging. Enexis gaf in 2023 € 1.214 miljoen uit aan haar netten, een groei van 18%.

Met een statenbrief bent u geïnformeerd over de uitkomsten van de aandeelhoudersvergadering in 2023.

De wachttijden voor  nieuwe of zwaardere aansluiting op het elektriciteitsnet nemen toe. Medio 2023 stonden in het verzorgingsgebied van Enexis meer dan 2.000 grootzakelijke bedrijven in de rij. Het aantal laagspanningsstoringen door overbelasting liep sterk op. Ondanks de schaarste in met name transportcapaciteit en technisch personeel, is Enexis er in geslaagd om in 2023  67% van de maatwerkaansluitingen en 70% van de standaardaansluitingen binnen de door klanten gewenste aansluittermijn aan te sluiten. 

Door de huidige versnelling van de energietransitie neemt de druk(te) op het electriciteitsnetwerk echter zo snel toe, dat extra investeringen in de infrastructuur alléén niet genoeg zijn.  Het is noodzakelijk om het netwerk (kosten)efficiënter te gebruiken en de beschikbare middelen te investeren waar deze de meeste maatschappelijke waarde opleveren.  Hierin ligt een taak voor het Rijk om de regelgeving op dit vlak aan te passen. De provincie zet zich in om Enexis te helpen om tot efficiënte en geprioriteerde inzet van schaarse middelen te komen en tegelijkertijd de energietransitie verder te brengen. Initiatieven op dit vlak zijn o.a.  het provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat, het stimuleren van Smart Energy Hubs en de samenwerking met de netbeheerders en RES-regio's  in het platform "Samen Naar Integraal Programmeren (SNIP)".