173.279 Uitgaven (x1000)
Kerntaak 3: Vitaal platteland

Kerntaak 3: Vitaal platteland

173.279 Uitgaven (x1000)

Dit is hoe wij denken

Het platteland in Overijssel is van ons allemaal. Onze ambitie is dat landbouw, natuur, recreatie, energieproductie, klimaatadaptatie en toerisme duurzaam samengaan en profijt hebben van elkaar. Al deze sectoren dragen bij aan het welzijn en de welvaart in het landelijk gebied. In het landelijk gebied komen veel verduurzamingsopgaven samen. Deze opgaven beïnvloeden elkaar. Daarom pakken wij deze opgaven in samenhang op.

Wij zijn trots op ons platteland met zijn prachtige (boeren)landschappen en afwisselende natuur. We willen deze landschappen voor de toekomst behouden door ze te koesteren én te ontwikkelen. Onze ambitie om de biodiversiteit te herstellen, draagt bij aan een aantrekkelijke leefomgeving voor onze inwoners, nu en in de verre toekomst. Dit vergt verbetering van de leefgebieden van planten en dieren, zowel in beschermde natuurgebieden, als in de stad en in het agrarische cultuurlandschap.

Gezonde natuur en een gevarieerd landschap zijn ook belangrijk voor de waterhuishouding, een goed woon- en vestigingsklimaat en voor recreatie en toerisme. Groen-blauwe dooradering van het landelijk gebied is van belang voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en de beleving van het landschap. De natuur voorziet ook in onze basisbehoeften: voedselproductie dankzij bodemvruchtbaarheid, schoon water uit de kraan dankzij natuurgebieden, koelte en zuivere lucht dankzij bomen, en bestuiving van onze gewassen dankzij insecten. Daarnaast levert ze ons grondstoffen, zoals hout. Wij willen het ‘natuurlijk kapitaal’ van Overijssel duurzaam beheren en benutten.

Natuur is noodzakelijk, mooi en kwetsbaar. Sinds de uitspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 over het Programma Aanpak Stikstof is duidelijk dat we geen hypotheek op de toekomst mogen nemen met betrekking tot kwetsbare natuur. Het rapport van het Adviescollege Stikstofproblematiek geeft aan dat we aanvullende maatregelen moeten nemen om de Natura 2000 gebieden te herstellen, onder andere door de stikstofdepositie terug te brengen tot onder de grens van de kritische depositie waarde. Deze uitdagende opgave willen we in samenhang met andere opgaven oppakken maar zal desondanks ingrijpende keuzes vragen.

We pakken onze verantwoordelijkheid voor het natuurbeleid breed op en we zetten in op beleven, benutten en beschermen van natuur. Natuur is belangrijk voor het welzijn van onze inwoners. Wij willen ook dat onze inwoners zich verbonden voelen met natuur en landschap en daarvoor verantwoordelijkheid nemen. Daarom brengen we natuur dichter bij mensen zodat natuur meer beleefbaar wordt.

We stimuleren plannen voor de inrichting van het platteland die zowel voordelen voor de economie als de natuur hebben. Hierdoor houden we het platteland vitaal. De agrarische sector willen we toekomstbestendig maken door innovaties in de agrarische keten – van boer tot consument - te stimuleren en te faciliteren.

We stimuleren plannen voor de inrichting van het platteland die zowel voordelen voor de economie als de natuur hebben. Hierdoor houden we het platteland vitaal. De agrarische sector willen we toekomstbestendig maken door innovaties in de agrarische keten – van boer tot consument - te stimuleren en te faciliteren.

Overijssel in cijfers

Alle voor deze kerntaak relevante kengetallen zijn hier te vinden.

Doelenboom

Dit is wat wij doen

3.1 Beschermen: behouden en vergroten van biodiversiteit

Met beleidsontwikkeling en kaderstelling rondom natuur en landbouw spelen we in op nieuwe ontwikkelingen (3.1.1). Met de andere provincies en het Rijk spelen we in op en beïnvloeden waar mogelijk het Europese natuurbeleid. Door onderzoeken krijgen we inzicht in maatschappelijke vraagstukken. Wij borgen de basiskwaliteit van de natuur en landbouw door vergunningen te verlenen voor de Wet Natuurbescherming en te controleren of regels nageleefd worden (3.1.2). Voor de Europees beschermde Natura2000-gebieden stellen we plannen op voor het beheer en we houden deze plannen actueel (3.1.3). We werken aan herstel van de biodiversiteit door het subsidiëren van natuurbeheer (3.1.4), agrarisch natuurbeheer (3.1.5) en projecten om de leefomgeving van bedreigde soorten te herstellen (3.1.6). Door te monitoren en te evalueren zien we hoe natuurwaarden zich ontwikkelen en kunnen we bijsturen (3.1.7).

3.1.1 Beleidsontwikkeling en kaderstelling natuur en landschap

Acties 2021

  1. Wij doen beleidsontwikkelend onderzoek in relatie tot natuur en klimaat voor stedelijk en landelijk gebied.
  2. Wij bepalen, op basis van onze ervaringen bij de uitvoering van ons natuurbeleid, welke onderdelen van het beleid om bijstelling vragen. Deze verwerken wij bij de periodieke actualisatie van de Omgevingsvisie.
  3. Wij beoordelen of relevante ontwikkelingen in ‘de buitenwereld’, zoals nieuwe kennis of jurisprudentie, aanleiding zijn voor bijstelling van beleid.
  4. Wij ontwikkelen producten en instrumenten waarmee we het voor initiatiefnemers gemakkelijker maken te voldoen aan de Wet natuurbescherming.
  5. Wij organiseren jaarlijks een natuurcongres om met onze partners de uitvoering van de natuurvisie te optimaliseren.
  6. Wij stellen het beleidsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving vast voor 1 november en het jaarprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving voor 31 december.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.1.2 Vergunningverlening, toezicht en handhaving natuur en landschap

Acties 2021

  1. Wij verlenen vergunningen en ontheffingen en handelen meldingen af binnen de wettelijke termijn.
  2. Wij voeren het toezicht op de naleving uit overeenkomstig het jaarprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
  3. Wij voeren onze wettelijke coördinatietaak met betrekking tot handhaving van de groene wetten uit.
  4. Wij informeren inwoners, ondernemers en medeoverheden over de regelgeving om de bekendheid te vergroten.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher, Tijs de Bree

Opgaven

3.1.3 Opstellen en actualisatie beheerplannen Natura2000

Acties 2021

  1. Wij ronden de eerste generatie beheerplannen af.
  2. Wij maken een begin met het opstellen van de tweede generatie beheerplannen op basis van de laatste inzichten.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.1.4 Beheer natuurterreinen

Acties 2021

  1. Wij subsidiëren het beheer van natuur volgens het Natuurbeheerplan.
  2. Wij actualiseren jaarlijks het Natuurbeheerplan.
  3. Wij werken samen met de beheerders aan de verdere verbetering van de kwaliteit van het natuurbeheer.
  4. Wij stellen een ambitiekaart op voor de natuur in het Natuurnetwerk Nederland.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.1.5 Beheer natuurwaarden in agrarisch gebied

Acties 2021

  1. Wij subsidiëren agrarisch natuurbeheer volgens het Natuurbeheerplan.
  2. Wij actualiseren jaarlijks het Natuurbeheerplan.
  3. Wij stimuleren dat de agrarische collectieven aanvullende maatregelen uitvoeren voor behoud en inrichting van de leefgebieden voor weidevogels.
  4. Wij onderzoeken mogelijkheden om de groen blauwe dooradering te versterken door uitbreiding van het agrarisch natuurbeheer en versterking van het randenbeheer

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.1.6 Projecten voor verbeteren biodiversiteit

Acties 2021

  1. Wij ontwikkelen en ondersteunen maatregelen om de condities voor aandachtssoorten te verbeteren.
  2. Wij stimuleren dat kennis over aandachtssoorten wordt gedeeld, zodat maatregelen geoptimaliseerd kunnen worden.
  3. We stimuleren activiteiten om de samenleving te betrekken bij de soorten die Overijssel rijk is.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.1.7 Monitoring en evaluatie natuur en landschap

Acties 2021

  1. Wij coördineren de monitoring van het Natuur Netwerk Nederland in Overijssel.
  2. Wij leveren gegevens aan voor de landelijke Voortgangsrapportage natuur.
  3. Wij voeren de monitoring van het agrarisch natuurbeheer uit.
  4. Wij voeren de monitoring van Natura2000 uit.
  5. Wij monitoren soorten buiten het Natuur Netwerk Nederland.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.2 Beleven: een versterkte verbondenheid van mensen met natuur

De natuur toont zich in het landschap. Om ons mooie Overijsselse landschap te kunnen blijven beleven, moeten we dit beheren. Wij bevorderen dat lokale gemeenschappen zich eigenaar voelen van hun landschap en ondersteunen het beheer (3.2.1). Het beleven van de natuur bevorderen we door projecten uit te voeren waarin natuur en mensen elkaar ontmoeten (3.2.2). Wij brengen kinderen in aanraking met de natuur door het vergroenen van schoolpleinen, en door speelnatuur en natuureducatie te stimuleren. We stimuleren het vergroenen van steden en dorpen, waarmee we ook negatieve effecten van klimaatverandering als hittestress en wateroverlast verminderen. In projecten stimuleren we dat mensen die weinig toegang hebben tot de natuur, bijvoorbeeld vanwege ziekte of gezondheidsproblemen, van de natuur kunnen profiteren.

3.2.1 Beheer landschap

Acties 2021

  1. Wij stimuleren het opstellen en uitvoeren van bidbooks voor Streekeigen Landschapsbeheer, onder meer met inzet van de landschapscoördinator.
  2. Wij zorgen in samenwerking met onze partners voor ondersteuning van vrijwilligers in natuur en landschap.
  3. Wij verbreden samen met partners het vrijwilligerswerk om in te spelen op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en ambities.
  4. Wij bevorderen binnen het Actieplan 1,1 miljoen bomen het bewustzijn onder inwoners van het belang van bomen en stimuleren wij initiatieven om bomen te planten.
  5. Wij verbinden partijen met belang bij aanplant van bomen en grondeigenaren.
  6. Wij stellen een provinciale Bossenstrategie op en starten met de uitvoering.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.2.2 Projecten die relatie tussen natuur en mensen bevorderen

Acties 2021

  1. Wij ondersteunen samen met partners basisscholen bij het aanleggen van groene schoolpleinen via een subsidieregeling en het toegankelijk maken van kennis. Daarbij hebben we specifiek aandacht voor Groene schoolpleinen in lage sociaal economische status wijken.
  2. Wij werken samen met gemeenten en inwoners aan het vergroenen van de bebouwde omgeving onder meer door het organiseren van netwerkbijeenkomsten, faciliteren van gemeentelijke Natuur voor Elkaar plannen en het realiseren van concrete groene maatregelen.
  3. Wij werken samen met partners aan het verbinden van natuur en gezondheid onder meer door financiële ondersteuning van groenprojecten en het ontwikkelen van groene zorgmodules.
  4. Wij bevorderen met communicatieactiviteiten het bewustzijn over de betekenis van natuur voor mensen.
  5. Wij voeren in samenwerking met Studio Vers Bestuur experimenten uit om inwonersinitiatieven optimaal te kunnen ondersteunen.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.3 Benutten: een duurzaam samengaan van mensen met natuur

We blijven - binnen de juridische kaders van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn - werken aan de balans tussen natuur en economie. We versterken de natuur, ook om ruimte te creëren voor economische ontwikkelingen (3.3.1). De Nationale Parken richten zich op de bescherming en ontwikkeling van natuur en landschap en op het versterken van natuurgerichte recreatie. Wij ondersteunen deze ontwikkeling (3.3.2). We bevorderen natuurinclusief denken en werken in de bouw en infrastructuur (3.3.3). Soms staan natuur en economische belangen op gespannen voet. Door het beheren van in het wild levende dieren minimaliseren we economische schade (3.3.4). Ook bieden wij, onder voorwaarden, een tegemoetkoming in de schade. Tot slot bestrijden wij schadelijke invasieve exoten (3.3.5).

3.3.1 Aanpak Stikstof

Acties 2021

  1. Wij dragen bij aan de gemeenschappelijke uitvoeringsorganisatie voor het stikstofbeleid, waaronder een bijdrage voor het programma Aerius.
  2. Wij werken nationale wetgeving en interprovinciale afspraken uit tot passend Overijssels beleid op het gebied van stikstof (beleidsregels, bronmaatregelen, verdeling van stikstofruimte).

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.3.2 Nationale parken

Acties 2021

  1. Wij werken met onze Nationale Parken samen om de synergie tussen economie, natuur en samenleving optimaal te benutten.
  2. Wij ondersteunen beide Parken met cofinanciering in de uitvoering van plannen die zij in 2020 bij het ministerie van LNV hebben ingediend.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Roy de Witte

Opgaven

3.3.3 Stimuleren natuurinclusief denken en werken

Acties 2021

  1. Wij voeren in het kader van het uitvoeringsprogramma Natuur voor Elkaar, de onderdelen Wonen en Welzijn uit van het Plan van Aanpak voor “Natuurinclusief werken in de bouw en infrastructuur opschalen”.
  2. Wij voeren het Plan van Aanpak “Natuur en economie verbinden” uit in het kader van ons Uitvoeringsprogramma Natuur voor Elkaar.
  3. Wij ronden de pilotprojecten voor een soortenmanagementplan af en analyseren welke resultaten om opvolging in beleid vragen.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.3.4 Faunabeheer

Acties 2021

  1. Wij verlenen subsidie aan de Faunabeheereenheid (FBE).
  2. Wij vergoeden faunaschade onder voorwaarden.
  3. Wij onderzoeken de balans tussen populaties van wilde dieren, menselijk gebruik en natuurdoelen en verbeteren dit waar dat mogelijk en nodig is.
  4. Wij verkennen de mogelijkheden voor ganzenrustgebieden.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.3.5 Invasieve exoten

Acties 2021

Wij bestrijden schadelijke plant- en diersoorten die van nature niet in Nederland voorkomen door:

  1. Het plan van aanpak bestrijding invasieve exoten uit te voeren.
  2. Aanpak van urgente gevallen financieel te ondersteunen.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.4 Ontwikkelen: een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem

Het Rijk is primair verantwoordelijk voor het landbouwbeleid. We ontwikkelen aanvullend beleid gericht op een toekomstbestendige Agro & Food-keten. Daarbij willen we helpen om - waar mogelijk - de regelgeving te vereenvoudigen en experimenteerruimte te zoeken (3.4.1). Wij leveren een bijdrage aan de verduurzaming van de Agro & Food-keten door innovaties te stimuleren, concrete initiatieven te ondersteunen en zo te komen tot nieuwe verdienmodellen. We voeren dit uit met ons innovatieprogramma Agro & Food (3.4.2). Door het uitvoeren van een herverkavelingsprogramma (3.4.3) helpen wij de sector zich voor te bereiden op de toekomst.

3.4.1 Beleidsontwikkeling verduurzaming landbouw

Acties 2021

  1. Wij doen verkenningen en ontwikkelen beleid voor de provinciale rol bij de verduurzaming van de landbouw. Daarbij bepalen wij ook onze inzet voor het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (EU).
  2. Wij onderzoeken welke instrumenten de provincie kan inzetten om de omschakeling naar kringlooplandbouw te bevorderen. Daarbij bekijken we onder andere de mogelijkheden van actief grondbeleid en ruilverkaveling/landinrichting/ruimtelijke zonering.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.4.2 Innovatieprogramma Agro&Food

Acties 2021

  1. Wij faciliteren en stimuleren agrariërs, ondernemers in de Agro & Food keten, en hun partners, bij een transitie naar kringlooplandbouw.
  2. Wij zetten een voucherregeling in voor ondernemers met kennisvragen om hun innovatieve ideeën verder te brengen.
  3. Wij zetten een subsidieregeling in ter bevordering van de transitie naar kringlooplandbouw bij grote groepen en het realiseren van verdienmodellen hiervoor.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.4.3 Landbouwstructuurversterking

Acties 2021

  1. Wij voeren het lopende landinrichtingsproject Blokzijl-Vollenhove uit en ronden landinrichting Staphorst af.
  2. Wij ondersteunen vrijwillige planmatige kavelruilprojecten via een subsidieregeling en het Revolving Fund.
  3. Wij onderzoeken hoe we het instrument vrijwillige planmatige kavelruil na 2021 inzetten.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.5 Ontwikkelen: Ontwikkelopgave en Veenweideprogramma

In het programma Ontwikkelopgave Natura 2000 werken we aan het herstel van de biodiversiteit door de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (3.5.1). We nemen maatregelen om de natuur te behouden, herstellen en versterken. Dit is noodzakelijk om ruimte te creëren voor economische ontwikkeling. De 24 projecten van Natura2000 worden in Overijssel uitgevoerd door ‘Samen werkt beter’. Hierin zijn natuurorganisaties, landbouworganisaties en gemeenten verenigd. We hanteren een gebiedsgerichte aanpak die recht doet aan de verschillende belangen.

Elk van de 24 Natura 2000-gebieden in Overijssel is uniek en heeft specifieke maatregelen nodig voor behoud en herstel van biodiversiteit. In het kader van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn onderzoeken we voor elk Natura 2000-gebied welke herstelmaatregelen nodig zijn en voeren deze uit.

Om de klimaatverandering tegen te gaan, moet de uitstoot van broeikasgassen in het Veenweidegebied worden teruggedrongen. Dat heeft gevolgen voor de hier gevestigde agrarische bedrijven. Voor het Veenweidegebied maken we met de huidige gebruikers een gebiedsprogramma waarin de opgaven voor dit gebied in onderlinge samenhang worden uitgewerkt (3.5.2).

3.5.1 Realisatie Natuurnetwerk Nederland

Acties 2021

  1. Wij ronden voor vrijwel alle Natura-2000 gebieden de (voor)ontwerp ruimtelijke plannen voor de externe maatregelen af.
  2. Wij hebben in 2021 in 10 gebieden de feitelijke uitvoering van de externe maatregelen afgerond of gestart.
  3. Wij hebben in 2021 in 12 gebieden de uitvoering van de interne maatregelen binnen N2000 gebieden afgerond of gestart.
  4. Wij stimuleren de totstandkoming van de verbetervoorstellen, als onderdeel van de NNN.
  5. Wij voeren gesprekken over schadeloosstelling met de grondeigenaren die geraakt worden door de uitvoering van de herstelmaatregelen.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher.

Opgaven

3.5.2 Gebiedsprogramma Veenweidegebied

Acties 2021

  1. Wij maken, samen met overheden en maatschappelijke partners, een Veenweidestrategie voor Noordwest Overijssel (NWO). Daarin verweken wij de afspraken uit het Klimaatakkoord, het IBP Vitaal Platteland, de Gebiedsgerichte aanpak stikstof en andere relevante opgaven.
  2. Wij voeren de gemaakte afspraak over de besteding van de rijksuitkering IBP Vitaal Platteland uit en zetten deze waar nodig door naar de verschillende IBP-projecten van de partners.
  3. Wij monitoren, samen met betrokken overheden, de voortgang van de IBP-projecten en acteren waar nodig.
  4. Wij voeren de gemaakte afspraak over de besteding van de rijksuitkering Klimaatakkoord Veenweide uit.

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

3.5.3 Afronding natuuropgave pMJP-projecten

Acties 2021

  1. Wij handelen de jaarbijdrage Groenfondsleningen (via het Nationaal Groenfonds en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) ten behoeve van particuliere natuurrealisatie (SKNL) administratief af.
  2. Wij handelen de subsidieregeling Tender Particuliere Natuurrealisatie, gericht op het realiseren van 70 ha nieuwe natuur, administratief af. 

Verantwoordelijk portefeuillehouder

Gert Harm ten Bolscher

Opgaven

Financiën

In onderstaande tabel staan de baten en lasten van deze kerntaak. De tabel is uit te klappen voor meer details. Een meerjarig overzicht is te vinden in het onderdeel financiën - meerjarig overzicht baten en lasten.

Bedragen x €1.000
Saldo baten en lasten Begroting 2021
Lasten
3.1 Beschermen: behouden en vergroten van biodiversiteit
3.1.1 Beleidsontwikkeling en kaderstelling natuur en landschap -470
3.1.2 Vergunningverlening, toezicht en handhaving natuur en landschap -710
3.1.3 Opstellen en actualisatie beheerplannen Natura2000 -619
3.1.4 Beheer natuurterreinen -19.328
3.1.5 Beheer natuurwaarden in agrarisch gebied -3.648
3.1.6 Projecten voor verbeteren biodiversiteit -1.026
3.1.7 Monitoring en evaluatie natuur en landschap -616
Totaal 3.1 Beschermen: behouden en vergroten van biodiversiteit -26.418
3.2 Beleven: een versterkte verbondenheid van mensen met natuur
3.2.1 Beheer landschap -1.654
3.2.2 Projecten die relatie tussen natuur en mensen bevorderen -1.486
Totaal 3.2 Beleven: een versterkte verbondenheid van mensen met natuur -3.141
3.3 Benutten: een duurzaam samengaan van natuur en economie
3.3.1 Aanpak Stikstof -672
3.3.3 Stimuleren natuurinclusief denken en werken -650
3.3.4 Faunabeheer -2.135
3.3.5 Invasieve exoten -300
Totaal 3.3 Benutten: een duurzaam samengaan van natuur en economie -3.757
3.4 Ontwikkelen: een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem
3.4.1 Beleidsontwikkeling verduurzaming landbouw -276
3.4.2 Innovatieprogramma Agro&Food -1.500
3.4.3 Landbouwstructuurversterking -3.000
Totaal 3.4 Ontwikkelen: een toekomstbestendig landbouw- en voedselsysteem -4.776
3.5 Ontwikkelen: Ontwikkelopgave en Veenweideprogramma
3.5.1 Realisatie Natuurnetwerk Nederland -120.597
3.5.3 Afronding natuuropgave pMJP-projecten -5.137
Totaal 3.5 Ontwikkelen: Ontwikkelopgave en Veenweideprogramma -125.734
3.66 Totaal personeelsgebonden kosten
3.66.66 Toegerekende personeelsgebonden kosten -9.454
Totaal Lasten -173.279
Baten
3.1 Beschermen: behouden en vergroten van biodiversiteit
3.1.2 Vergunningverlening, toezicht en handhaving natuur en landschap 496
3.5 Ontwikkelen: Ontwikkelopgave en Veenweideprogramma
3.5.1 Realisatie Natuurnetwerk Nederland 0
Totaal Baten 496