Kerntaak 2: Milieu en energie

Een schoon milieu 
Onze inwoners hebben recht op een gezonde leefomgeving in de volle breedte: lucht, water, ondergrond, licht, geluid, welzijn en veiligheid. We borgen de basiskwaliteit van het milieu. Niet alleen voor de huidige generatie, maar ook om toekomstige generaties een gezonde en veilige leefomgeving te bieden. Daarom hebben we bij onze projecten oog voor (gezondheid)risico’s voor mens, dier en milieu. Daarnaast richten we ons ook op andere factoren die van belang zijn voor de gezondheid van onze inwoners, zoals de aanwezigheid van voldoende groen (kerntaak 3). 

In de afgelopen decennia is de milieusituatie in Overijssel verbeterd. Tegelijk blijven we geconfronteerd worden met hardnekkige milieuproblemen en doen nieuwe zich voor. We werken continu aan een leefomgeving waarin de milieucondities op orde zijn en blijven.
We benutten de in de samenleving aanwezige kennis bij het bereiken van onze doelen. 

Een toekomstgericht energiesysteem 
We werken toe naar een klimaatbestendig en CO2-neutraal Overijssel in 2050. Daarvoor zijn besparing van energie, ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en aanpassing van de energie-infrastructuur nodig. Onbeperkte toegang tot elektriciteit is door de huidige netcongestie niet langer vanzelfsprekend. Dit vraagt om visie op het toekomstige energiesysteem. We houden ons aan de afgesproken doelen voor duurzame energie voor 2030. De energietransitie biedt ook economische kansen op het gebied van innovatie en werkgelegenheid.  
 
Terwijl we gericht werken aan het behalen van onze energiedoelen, vinden we participatie van betrokkenen belangrijk. We zien de zorgen die deze grote transitie met zich meebrengt. Daarom vinden we het belangrijk om bij onze projecten de meest actuele wetenschappelijke inzichten te betrekken ten aanzien van de gevolgen voor mens, dier en milieu. Ook betrekken we daar onze inwoners bij.  

Alle voor deze kerntaak relevante kengetallen zijn hier te vinden.

VTH stelsel blijft onder druk staan

Het rapport “Om de leefomgeving” van de commissie Van Aartsen heeft laten zien dat het VTH-stelsel verbeterd kan worden. De inzet van gekwalificeerd personeel is cruciaal voor een solide VTH-stelsel dat (Europese) ontwikkelingen bij kan houden, beleid kan voorbereiden en in geval van milieu-incidenten adequaat kan reageren. In deze krappe arbeidsmarkt is het lastig om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden, waardoor het VTH-stelsel onder druk blijft staan. Voor de provinciale handhavingstaken stelden we in 2025 een nieuwe risico-analyse vast die voor een aantal handhavingstaken in 2026 zal leiden tot een hogere controlefrequentie.

Netcongestie: het elektriciteitsnet bereikt zijn grenzen
De grenzen van wat ons stroomnet aankan zijn bereikt of komen in zicht. Er is meer vraag naar ruimte voor transport van stroom dan ons stroomnet aankan.

Huishoudens en bedrijven stappen vanwege de duurzaamheid in hoog tempo over van aardgas naar elektriciteit. De hoge gasprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne hebben dit versneld. Deze overstap legt echter ook grote druk op ons stroomnet. Het stroomnet is nu zo vol dat grootverbruikers de komende jaren waarschijnlijk geen nieuwe of zwaardere aansluiting kunnen krijgen. Dit heeft gevolgen voor onze maatschappelijke doelen, zoals de verduurzaming van gebouwen, woningen en mobiliteit. En het leidt ook tot een slechter vestigingsklimaat voor bedrijven en remt daarmee de werkgelegenheid.  

Wij verwachten niet dat netcongestie in Overijssel de komende jaren wordt opgelost, ondanks de grote investeringen die momenteel in het elektriciteitsnet worden gedaan. Dit is gebaseerd op de ervaringen in andere delen van het land, signalen van landelijk netbeheerder Tennet en de regionale netbeheerders. De vraag naar duurzame energie blijft sneller stijgen dan het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid. Hierdoor blijven de wachtlijsten groeien en is het omslagpunt nog niet in zicht. Alternatieve energiedragers zoals groen gas en warmtenetten kunnen op korte termijn nog niet voldoende bijdragen om de druk op het elektriciteitsnet te verlichten. 

2.2.1 Sanering en beheersing (asbest)verontreinigde bodemlocaties
Onze bodem(sanerings)werkzaamheden worden vanuit verschillende bronnen gefinancierd. Waar mogelijk maken we gebruik van specifieke uitkeringen (SPUKS) en waar nodig zetten wij de Reserve Bodemsanering in.  Het bestedingsritme is gegeven de aard en omvang van de werkzaamheden moeilijk te voorspellen. Bovendien zijn we voor  een belangrijk deel afhankelijk van SPUKS. Wij stellen daarom jaarlijks een uitvoeringsagenda vast waarin we onze activiteiten koppelen aan de beschikbare middelen. Via de Monitor stellen wij u vervolgens voor deze middelen toe te voegen aan de Begroting. U ziet daarom een fluctuatie op dit budget. Onze inzet en lobby op dit onderwerp blijven onverminderd groot.

2.3.1 Stimuleren van energiebesparende maatregelen en de opwekking van hernieuwbare energie
Onder deze prestatie vallen een aantal specifieke uitkeringen. De looptijd daarvan wordt per beschikking door het Rijk bepaald.  Dit is de oorzaak van de fluctuatie van het budget.