Verbonden Partijen

Beleid verbonden partijen 
Ons beleid voor verbonden partijen en de uitgangspunten voor het beheer van verbonden partijen zijn vastgelegd in de Kadernota verbonden partijen Overijssel (2022). 
Er is sprake van een ‘verbonden partij’ als wij een bestuurlijk én financieel belang hebben in een organisatie. Dit kan een privaatrechtelijke organisatie zijn (vennootschap, stichting of vereniging) of een publiekrechtelijke organisatie (bedrijfsvoeringsorganisatie of openbaar lichaam).

Er is een ‘bestuurlijk belang’ als wij een zetel hebben in het bestuur van de verbonden partij of stemrecht kunnen uitoefenen.
Er is een ‘financieel belang’ als wij middelen ter beschikking stellen die we kwijt zijn in geval van faillissement van de organisatie, of wanneer financiële problemen bij de organisatie op de provincie kunnen worden verhaald.

We maken gebruik van een verbonden partij als dat bijdraagt aan ons publieke belang. Bij de keuze voor een verbonden partij gaan wij ervan uit dat deze partij dezelfde activiteiten uit kan voeren met een grotere doelmatigheid en/of doeltreffendheid en met meer kwaliteit en continuïteit dan wij zelf zouden kunnen. Ook kan een externe partij beschikken over specifieke expertise, die wij niet in huis hebben en ook niet in huis kunnen of willen halen. Door met externe partijen samen te werken, kunnen we ons volledig richten op onze eigen taken en doelen, terwijl deze externe partijen zich specialiseren in hun specifieke taken. 

Periodieke evaluatie 
Iedere Statenperiode evalueren wij de portefeuille verbonden partijen aan de hand van de volgende instrumentele vragen:
•    is het instrument verbonden partij (nog steeds) het meest geschikte instrument om het onderliggende provinciale belang te behartigen?
•    is een ander instrument (subsidie, opdracht) intussen wellicht passender?
•    (of) kunnen we het inmiddels geheel aan de markt over laten?

De meeste recente evaluatie van de Overijsselse portefeuille heeft u in 2022 ontvangen.

Het instrument verbonden partij
Om te bepalen of een publiek belang het best kan worden behartigd via een verbonden partij, hanteren wij het afwegingskader uit de Kadernota verbonden partijen Overijssel (p. 43) Kadernota verbonden partijen Overijssel. Provinciale Staten worden nadrukkelijk betrokken bij zowel de besluitvorming als de onderbouwing van de keuze voor een verbonden partij. Iedere algemene (bestuurs)vergadering wordt vooraf besproken in ons College. Bij de voorbereiding en besluitvorming houden wij rekening met de verschillende rollen die de provincie ten opzichte van de verbonden partij vervult, namelijk die van eigenaar, opdrachtgever en toezichthouder.

Overijsselse fondsen
De provincie Overijssel is (mede)aandeelhouder van vijf fondsen: Innovatiefonds Overijssel (IFO), Energiefonds Overijssel (EFO), Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO), regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL (Oost NL) en participatiemaatschappij Wadinko. Deze fondsen ondersteunen de Overijsselse bedrijven in verschillende levensfasen. 

De fondsen verschillen in omvang, instrumentarium en doelstelling. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze ieder op hun eigen manier bijdragen aan een toekomstbestendige Overijsselse economie: ze versterken de innovatiekracht,  de energietransitie, circulariteit en dragen bij aan het vestigingsklimaat en (behoud van) werkgelegenheid. Ze investeren daar waar reguliere financiers dat nog niet (volledig) doen, waar sprake is van 'marktfalen'. De betrokkenheid van een publiek fonds kan andere partijen vertrouwen geven en mede-investeerders over de streep trekken.

Eens per jaar informeren wij u in het Jaaroverzicht Overijsselse fondsen over de fondsresultaten over het afgelopen jaar.  In het Coalitieakkoord 'Schouder aan schouder' staat dat we de inzet van onze fondsen willen voortzetten. Ook hebben wij aangegeven de kaders van de fondsen de komende periode te herijken. Wij gaan daarover uiteraard met u in gesprek.  

Nieuwe verbonden partijen
In 2026 en 2027 wordt gewerkt aan de oprichting van en toetreding tot nieuwe verbonden partijen. Zo is in 2026 een principebesluit genomen om toe te werken naar de oprichting van een Perspectieffonds Overijssel (PFO), een revolverend investeringsfonds voor de financiering van grote maatschappelijke opgaven van provinciaal belang. Daarnaast is er verkend of een Fonds Landelijk Gebied (FLG) van toegevoegde waarde kan zijn in het realiseren van de doelen van de 3x3 aanpak. Voordat een principebesluit over het FLG kan worden uitgewerkt, moeten de landelijke beleidskaders en de beschikbaarheid van rijksmiddelen voor stikstof en vergunningverlening verder verduidelijkt zijn. Ook is er in 2026 een principebesluit genomen om de oprichting van Warmtebedrijf Drenthe Overijssel (WDO) voor te bereiden, een bovenregionaal publiek warmtebedrijf dat zich zal richten op de ontwikkeling en financiering van warmtenetten.

Verder vinden er voorbereidingen plaats om een besluit te nemen over toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Collectie Overijssel (CO). CO is een organisatie die zich richt op beheer van documenten en (erfgoed)collecties van (een aantal) Overijsselse gemeenten. Tot slot is er gewerkt aan de oprichting van en toetreding tot gemeenschappelijke regeling Uitvoeringstaken Natuur en Omgeving (UNO) in 2026. UNO zal zorgen voor het beheer van de Nationale Databank Flora en Fauna.

Bij verbonden partijen is sprake van een getrapt risico. De verbonden partijen nemen beleids- en beheersmaatregelen om risico’s te voorkomen. Op onze beurt stellen wij per verbonden partij een risicoprofiel op.
Onze verbonden partijen financieren wij vanuit de Algemene Financieringsreserve. Als wij onze verbonden partijen moeten afwaarderen, dan komt de dekking hiervoor uit deze Algemene Financieringsreserve. 

Voor onderstaande verbonden partijen is, vanuit de Algemene Financieringsreserve, een risicovoorziening gevormd:

Innovatiefonds Overijssel I (IFO I)
Per 31 december 2025 hebben we in totaal € 27,5 miljoen kapitaal verstrekt aan onze deelneming IFO I. De waarde (het eigen vermogen) van IFO I bedraagt per 31 december 2025 € 24,9 miljoen. Het verschil tussen het verstrekte kapitaal en de waarde van IFO I verwerken wij via de voorziening IFO I. De benodigde voorziening bedraagt daarmee € 2,6 miljoen. 

Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO)
Per 31 december 2025 hebben we in totaal € 55,9 miljoen kapitaal verstrekt aan onze deelneming HMO. De waarde (het eigen vermogen) van HMO bedraagt per 31 december 2025 € 49,7 miljoen. Het verschil tussen het verstrekte kapitaal en de waarde van HMO verwerken wij via de voorziening participatie HMO. De benodigde voorziening bedraagt daarmee € 6,2 miljoen. 

Energiefonds Overijssel (EFO)
Per 31 december 2025 hebben we in totaal € 15,8 miljoen kapitaal verstrekt aan onze deelneming EFO. De waarde (het eigen vermogen) van EFO bedraagt per 31 december 2025 € 2,6 miljoen. Het verschil tussen het verstrekte kapitaal en de waarde van EFO verwerken wij via de voorziening EFO. De benodigde voorziening bedraagt daarmee € 13,2 miljoen.

Technology Base (TB)
De jaarrekening 2025 van Technology Base gaat uit van een grondexploitatie van € 26,2 miljoen negatief (netto contante waarde) per 1 januari 2026. Ons aandeel (50%) in het tekort op deze grondexploitatie, € 13,1 miljoen, is afgedekt in de voorziening Resultaten gebiedsexploitaties.